Məhkəmə Günü: Tariq, Adiyat və Məsih

Tariq Surəsi (Surə 86) bizi məhkəmə günü barədə xəbərdar edir:

Şübhəsiz ki, (Allah) onu (dirildib) qaytarmağa qadirdir. Sirlərin sınaqdan keçiriləcəyi gün, onun nə bir qüvvəsi, nə də bir köməkçisi olar

Tariq Surəsi 86:8-10

Tariq Surəsi deyir ki, Allah bizim bütün gizli, xəcalətli və sirli düşüncələrimizi və əməllərimizi sınaqdan keçirəcək və bizə bir köməkçi olmayacaq. Adiyat Surəsi (Surə 100) də həmin günü təsvir edir:

Həqiqətən, insan Rəbbinə qarşı yaman nankordur. Özü də bunun şahididir. Həqiqətən, o, var-dövlətə çox hərisdir. Məgər o bilmir ki, qəbirlərdə olanlar çıxardılacağı və kökslərdə olanlar aşkar ediləcəyi zaman – məhz o gün Rəbbi onlardan xəbərdar olacaqdır?

Adiyat Surəsi 100:6-11

Adiyat Surəsi xəbərdarlıq edir: kökslərdə olan xəcalətli sirlər aşkar ediləcək, çünki Allah bunlardan xəbərdardır.

Biz bu gələcək Gün barədə düşünməyə bilərik. Biz hər şeyin yaxşı olacağına ümid edə bilərik, lakin Tariq Surəsi və Adiyat Surəsi Məhkəmə Günü haqqında çox ciddi xəbərdarlıq edir.

Hazır olmaq daha yaxşı deyilmi? Bu, necə mümkündür? 

Peyğəmbər İsa Məsih (s) həmin Günə hazır olmaq istəyən bizlər üçün gəlib.  O, İncildə dedi:

“Ata ölüləri dirildib onlara həyat verdiyi kimi Oğul da istədiyi şəxslərə həyat verir. Ata heç kəsi mühakimə etmir, lakin hökm çıxarmağı Oğulun ixtiyarına verib ki, hər kəs Ataya hörmət etdiyi kimi Oğula da hörmət etsin. Oğula hörmət etməyən Onu göndərən Ataya da hörmət etmir.

Doğrusunu, doğrusunu sizə deyirəm: Mənim sözümə qulaq asıb Məni Göndərənə inanan şəxs əbədi həyata malikdir və ona hökm çıxarılmayacaq, əksinə, ölümdən həyata keçib. Doğrusunu, doğrusunu sizə deyirəm: Allah Oğlunun səsini ölülərin eşitdiyi zaman gəlir və artıq gəlib; bunu eşidənlər yaşayacaq. Çünki Atanın Özündə həyat olduğu kimi Oğula da Özündə həyat olmağı bəxş etdi. Hökm çıxarmaq səlahiyyətini də Ona verdi, çünki O, Bəşər Oğludur”

Yəhya 5:21-27

Peyğəmbər İsa Məsih (s) böyük səlahiyyətə malik olduğunu bəyan edir. O hətta Məhkəmə Günündəki səlahiyyəti barədə də deyir.  Səlahiyyət haqqında sözlərini  Musa peyğəmbərin Tövratındakı peyğəmbərliklər təsdiqləyir. Tövrat dünyanı altı gün ərzində yaradan Kəlam barədə yazır.  Zəbur və sonrakı peyğəmbərlər Onun gəlişi barədə ətraflı peyğəmbərlik ediblər və Onun gəlişinin səmalarda planlaşdırıldığını göstəriblər.  “Bəşər Oğlu yuxarı qaldırılmalıdır ki, Ona iman edən hər kəs əbədi həyata malik olsun”. Bəs peyğəmbərin bu sözlərinin mənası nədir?  Bu sözlərin izahı  buradadır.

Peyğəmbər İsa Məsih (s) ‘Həcc’ edir

Həcc Surəsi (22 – Həcc) müxtəlif vaxtlarda verilmiş ayinlər barədə yazır. Lakin əsas məsələ  qurban əti deyil. Əsas məsələ daxilimizdə olanlardır.  

Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız Tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver; Onların nə əti, nə də qanı Allaha çatmaz. Ona yalnız sizin təqvanız çatar. Sizi doğru yola yönəltdiyinə görə Onu uca tutasınız deyə, bu (heyvanları) sizə beləcə ram etdi. (Sən isə) yaxşılıq edənləri müjdələ!

Həcc 22:34,37

Həcc zəvvarlığına aid ayinlərdə su əhəmiyyətli yer tutur. Zəvvarlar Zəm-Zəm quyusundan su içməyə çalışırlar. Lakin Mülk Surəsi (Surə 67) bizə vacib bir sualı verir:

“Deyin görüm, əgər suyunuz (yerin dibinə) çöksə, (Allahdan başqa) kim sizə axar su gətirə bilər?”

Mülk 67:30

Peyğəmbər İsa Məsih həmin sualı yəhudi zəvvarlara vermişdi. Yəhudilər Musa peyğəmbərin Qanununa uyğun olaraq zəvvarlıq edirdilər. Gəlin zəvvarlıq mövzusuna diqqət yetirək.

Həcc zəvvarlığı çox məşhurdur. Adamlar 3500 il əvvəl verilmiş Musanın (s) Şəriət Qanunu barədə az bilirlər. Bu Qanun yəhudi imanlılarına hər il Yerusəlim (Əl-Qüds) şəhərinə zəvvarlığı əmr edir. Bu zəvvarlıqlardan birinin adı Çardaqlar bayramı (və ya Sukkotdur). Bu zəvvarlıq bugünkü Həcc zəvvarlığına çox oxşardır. Məsələn, bu zəvvarlıqların hər ikisi təqvimin müəyyən günlərində edilməli idi; hər ikisində heyvanları qurban gətirmək lazım idi; hər ikisində (zəmzəm kimi) xüsusi su əhəmiyyət daşıyırdı; hər ikisində bayırda yatmaq lazım idi, hər ikisində müqəddəs yerin ətrafına yeddi dəfə dolanmaq lazım idi. Yəhudilərin Çardaqlar Bayramı Həcc kimidir. Bu gün yəhudilər Çardaqlar Bayramını bir qədər fərqli qeyd edirlər, çünki  Yerusəlimdəki məbəd b.e.70-ci ilində romalılar tərəfindən dağıdılmışdı.

İncil Peyğəmbər İsa Məsihin (s) zəvvarlığı – Onun ‘Həcci’ barədə yazır. Mətndə izahlar da verilir.

İsa Çardaqlar Bayramına gedir (Yəhya 7)

«Bu hadisələrdən sonra İsa yalnız Qalileyada gəzirdi. Yəhudi başçılarının Onu öldürməyə çalışdıqlarına görə daha Yəhudeyada gəzmək istəmirdi. Yəhudilərin Çardaqlar bayramı yaxınlaşırdı. Qardaşları İsaya dedi: “Buradan çıxıb Yəhudeyaya get ki, şagirdlərin də etdiyin işləri görsün. Çünki Özünü məşhur etməyə çalışan adam heç nəyi gizlicə etməz. Sən bunları edirsənsə, Özünü dünyaya tanıtdır”. Çünki qardaşları da Ona iman etmirdi»

Yəhya 7:1-5

İsa Məsihin qardaşları Ona iman etmədiklərinə görə Peyğəmbərə şübhə ilə yanaşırdılar. Lakin qısa müddət sonra nə isə baş verdi və İsa Məsihin iki qardaşı – Yaqub və Yəhuda Ona öz münasibətlərini dəyişdi. Daha sonra bunlar məktublar yazdılar (bu məktubların adı YaqubYəhuda adlanır) və bu məktublar Əhdi-Cədidə (İncilə) daxildir. Onları nə dəyişdi? İsa Məsihin dirilməsi.

«…İsa onlara dedi: “Mənim vaxtım hələ gəlməyib, sizin üçünsə hər vaxt münasibdir. Dünya sizə nifrət edə bilməz, amma Mənə nifrət edir, çünki Mən onun əməllərinin şər olduğuna şəhadət edirəm. Siz bayrama gedin, Mənsə hələ vaxtım tamam olmadığı üçün bu bayrama getməyəcəyəm”. İsa bu sözləri söylədikdən sonra Qalileyada qaldı.

Ancaq Onun qardaşları bayrama gedəndən sonra O da açıq yox, gizlicə bayrama getdi. Yəhudi başçıları bayramda İsanı axtararaq “O haradadır?” deyirdilər. Camaat arasında Onun barəsində çoxlu dedi-qodu gəzirdi. Bəzisi “yaxşı adamdır”, başqaları isə «xeyr, xalqı aldadır» deyirdi. Lakin Yəhudi başçılarının qorxusundan heç kəs Onun barəsində açıq danışmırdı.

Artıq bayramın yarısı keçəndə İsa məbədə gedib təlim

öyrətməyə başladı. Yəhudi başçıları buna heyrətlənib dedilər: “Bu Adam təhsil almadığı halda necə olub ki savadlıdır?” İsa da onlara cavab verdi: “Öyrətdiyim təlim Mənim deyil, Məni Göndərənindir. Kim Onun iradəsini yerinə yetirmək istəyirsə, təlimimin Allahdan olduğunu, yoxsa Özümdən söylədiyimi biləcək. Özündən söyləyən öz izzətini axtarır, lakin Onu Göndərənə izzət axtaran Şəxs haqdır, Onda yalan olmaz. Qanunu sizə Musa vermədimi? Amma heç biriniz Qanuna əməl etmirsiniz. Niyə Məni öldürməyə çalışırsınız?” Xalq cavab verdi: “Səndə cin var. Kim Səni öldürməyə çalışır?” İsa onlara dedi: “Mən bir iş gördüm və hamınız buna heyrətlənirsiniz. Musa sizə sünnət etməyi buyurdu, amma Musa yox, ata-babalarınız bunun əsasını qoydu. Siz Şənbə günü də adamı sünnət edirsiniz. Musanın Qanunu pozulmasın deyə Şənbə günü adam sünnət edilir; bəs Şənbə günü bir adamı tamam sağaltdığıma görə Mənə niyə qəzəblənirsiniz? Zahirə görə mühakimə etməyin, ədalətlə mühakimə edin”

Onda Yerusəlimlilərin bəzisi dedi: “Öldürməyə çalışdıqları Bu deyilmi? Budur, O açıq danışır, amma Ona bir söz demirlər. Bəlkə rəhbərlər, doğrudan da, Onun Məsih olduğunu öyrəndilər? Ancaq bu adamın haradan olduğunu bilirik, halbuki Məsih gələndə Onun haradan olduğunu heç kəs bilməyəcək”»

Yəhya 7:6-27

O vaxt adamların arasında İsa Peyğəmbərin (s) Məsih olub-olmaması barədə mübahisələr gedirdi. Bəzi yəhudilər Məsihin naməlum yerdən gələcəyini zənn edirdilər. Lakin İsanın haralı olduğunu bildiklərinə görə onu Məsih kimi qəbul edə bilmirdilər. Bəs onlar nəyə əsaslanaraq Məsihin naməlum yerdən gələcəyini deyirdilər? Tövrata? Peyğəmbərin yazılarına? Əsla! Peyğəmbərlər Məsihin gələcəyi yerin adını aydın göstərmişdilər. Mikeya peyğəmbər (s) b.e.ə.700-cü ildə yazmışdı:

Rəbb deyir:

«Ey Bet-Lexem Efrata, sən

Yəhuda nəsillərinin kiçiyi olsan da,

Mənim üçün İsrail üzərində

Hökmdar səndən çıxacaq.

Onun nəsli çox qədimlərə,

Zamanın başlanğıcına gedir»

Mikeya 5:2

Peyğəmbərlik (daha çox təfsilatlar istəyirsinizsə, buraya klik edin) deyirdi ki, hökmdar (= Məsih) Bet-Lexem şəhərindən gələcək. Məsihin doğulması haqqında oxuyaraq gördük ki, O, doğrudan da Bet-Lexemdə dünyaya gəldi. Bu barədə bizim eradan 700 il əvvəl peyğəmbərlik olunmuşdur.

Məsihin gələcəyi yerin məlum olmaması barədə söz dindarlardan gəlirdi. Onlar peyğəmbərlərin yazılarına deyil, küçədəki adamların, o dövrdə yaşayanların, hətta din müəllimlərinin sözlərinə əsaslandılar. Biz cəsarət göstərib bu səhvi təkrar etməməliyik.

Mətn davam edir…

Ancaq bu adamın haradan olduğunu bilirik, halbuki Məsih gələndə Onun haradan olduğunu heç kəs bilməyəcək”. İsa məbəddə təlim öyrədərkən nida edib dedi: “Doğrudan da, Məni tanıyırsınızmı, haradan gəldiyimi bilirsinizmi? Mən Özümdən gəlmədim, lakin Məni Göndərən haqdır. Siz Onu tanımırsınız, Mənsə Onu tanıyıram, çünki Ondan gəlmişəm və O, Məni göndərdi”. Bu sözlərə görə İsanı tutmağa çalışdılar, lakin heç kəs Ona toxunmadı, çünki vaxtı hələ çatmamışdı. Ancaq xalq arasından çoxu Ona iman edib dedi: “Məsih gələndə bu Adamın etdiklərindən çox əlamət göstərəcəkmi?”

Fariseylər xalqın İsa haqqında belə dedi-qodu etdiyini eşitdilər. Başçı kahinlər və fariseylər Onu tutmaq üçün mühafizəçilər göndərdilər. İsa dedi: “Bir az müddət də Mən sizinlə olacağam, sonra isə Məni Göndərənin yanına gedəcəyəm. Siz Məni axtarıb tapmayacaqsınız və Mənim olacağım yerə gələ bilməzsiniz”. Bunun cavabında Yəhudilər öz aralarında dedilər: “Bu Adam hara gedəcək ki, Onu tapa bilməyəcəyik? Yunanlar arasına səpələnmiş Yəhudilərin yanına gedib Yunanlaramı təlim öyrədəcək? “Siz Məni axtarıb tapmayacaqsınız və Mənim olacağım yerə siz gələ bilməzsiniz” sözü ilə nə demək istəyir?

Bayramın sonuncu, təntənəli günündə İsa qalxıb nida edərək dedi: «Kim susayıbsa, yanıma gəlib içsin. Müqəddəs Yazılarda deyildiyi kimi, Mənə iman edənin daxilindən həyat suyu axan çaylar çıxacaq». Bunu Ona iman edənlərin alacaqları Ruh barədə söylədi. Ruh isə hələ verilməmişdi, çünki İsa hələ izzətlənməmişdi»

Yəhya 7:27-39

Bayram günündə yəhudilər Yerusəlimin cənubunda yerləşən xüsusi bulaqdan su içir, “su darvazası” adlanan giriş ilə şəhərə girir və məbəddəki mehraba həmin sudan gətirirdilər. Bu müqəddəs ayini icra edən yəhudilərə müraciət edərək peyğəmbər İsa Məsih (s) nida etdi, daha əvvəl söylədiyi sözləri təkrarladı ki, canlı suların mənbəyi O Özüdür. Bunu deməklə O,  adamların qəlbində olan və günaha aparan susuzluğu onlara xatırladırdı. Peyğəmbərlər bu barədə əvvəllər də yazırdılar.

«Xalqın bir qismi bu sözləri eşidəndə “Bu, doğrudan da, gəlməli olan peyğəmbərdir” dedilər. Başqaları isə “Bu, Məsihdir” söylədi, ancaq bəziləri dedi: “Nə? Məsih Qalileyadanmı gəlir? Məgər Müqəddəs Yazılarda deyilmir ki, Məsih Davudun nəslindən, Davudun yaşadığı Bet-Lexem kəndindən gəlir?” Beləcə İsa barədə xalq arasında fikir ayrılığı oldu. Bəziləri Onu tutmaq istədi, amma heç kəs Ona toxunmadı»

Yəhya 7:40-44

Bu gün olduğu kimi, o vaxt da, adamlar peyğəmbər İsa Məsih (s) barədə fikir ayrılığında idilər. Daha əvvəl oxuduğumuz kimi, peyğəmbərlər Məsihin Bet-Lexem şəhərində doğulacağı barədə demişdilər (İsa həmin şəhərdə doğuldu). Bəs “Məsih Qalileyadanmı gəlir?” sözü necə? Yeşaya peyğəmbər (s) b.e.ə.700-cü ildə yazmışdır:

“Əzab çəkmiş xalq qaranlıqda qalmayacaq. Keçmişdə Rəbb Zevulun və Naftali bölgələrini alçaltdı, Gələcəkdə isə dənizkənarı yolu, İordan çayının o biri tayını, Müxtəlif millətlər yaşayan Qalileyanı Şərəfə çatdıracaq. Zülmətdə yaşayan xalq Möhtəşəm bir işıq gördü. Ölüm kölgəsi diyarında məskunlaşanların Üzərinə nur doğdu”

Yeşaya 9:1-2

Peyğəmbərlər Məsihin təlim verəcəyi barədə yazırdılar: Qalileyada (“Möhtəşəm bir işıq”) – İsa  Öz təliminburadabaşladımöcüzələrinin əksəriyyətini burada göstərdi. Adamlar yenə də səhv etdilər, çünki onlar peyğəmbərlərin kitablarını diqqətlə tədqiq etmədən ətrafdakıların qəbul etdiyinə inanırdılar. 

Yəhudi Liderlərinin İnamsızlığı

«Onda mühafizəçilər başçı kahinlərin və fariseylərin yanına qayıtdılar. Onlar mühafizəçilərdən “Niyə Onu gətirmədiniz?” deyə soruşdular. Mühafizəçilər cavab verdilər: “Hələ indiyəcən heç bir insan belə danışmayıb”. Fariseylər onlara dedilər: “Yoxsa sizi də aldadıb? Gör bir rəhbər yaxud bir farisey Ona iman etdimi? Bu Qanunu bilməyən xalqa gəlincə, onlar lənətə gəlib!” Aralarından biri – bundan qabaq İsanın yanına gələn Nikodim onlara dedi: “Qanunumuza görə, bir adama qulaq asmadan və nə etdiyini bilmədən onu mühakimə etmək doğrudurmu?” Onlar Nikodimə dedi: “Bəlkə sən də Qalileyadansan? Araşdırsan, görərsən ki, Qalileyadan peyğəmbər çıxmaz”»

Yəhya 7:45-52

Qanun müəllimləri səhv edirdilər, çünki Yeşaya peyğəmbər Qalileyadan gələn möhtəşəm nur barədə yazırdı.

Bu mətni oxuyanda ağlıma iki fikir gəldi. Birincisi, bilik çox az olsa da, böyük səylə dindar hərəkətləri etmək asandır. Biz belə edirikmi?

“Onların barəsində şəhadət edirəm ki, Allah naminə qeyrət çəkirlər, amma bu qeyrət biliyə əsaslanmır”

Romalılara 10:2

Düzgün məlumat almaq üçün biz peyğəmbərlərin yazılarını öyrənməliyik.

İkincisi, peyğəmbər İsa Məsih (s) bir təklif edir. Onların Həcci zamanı o dedi:

«Bayramın sonuncu, təntənəli günündə İsa qalxıb nida edərək dedi: “Kim susayıbsa, yanıma gəlib içsin. Müqəddəs Yazılarda deyildiyi kimi, Mənə iman edənin daxilindən həyat suyu axan çaylar çıxacaq”»

Yəhya 7:37-38

Bu təklif susayan hər bir kəsə – təkcə yəhudi və ya xristianlara deyil, susayan hər bir kəsə verilir. Sizin daxilinizdə susuzluq varmı? (bura). Zəmzəm quyusundan içmək gözəldir. Bəs daxili susuzluğumu yatıra bilən Məsihdən nə üçün içməyək?

İsa Məsih (s) məsəllərlə öyüd verir

Biz İsa Məsihin (s) qeyri-adi səlahiyyətlə təlim verdiyi barədə oxuduq. Öz sözlərini aydın etmək üçün məsəllər danışırdı. Böyük Ziyafət haqqında məsəldə İsa Məsih Allahın Padşahlığı barədə öyrədirdi. Rəhmsiz Qul haqqında məsəldə mərhəmət barədə öyrədirdi. Digər peyğəmbərlərlə müqayisədə İsa Məsih (s) daha çox məsəllərdən istifadə edib və onun məsəlləri çox mənalıdır.

Surə Ənkəbut (Surə 29) Allahın məsəllərdən istifadə etməsindən yazır:

“Biz insanlar üçün belə məsəllər çəkirik. Onları isə ancaq həqiqəti dərk edən adamlar anlayarlar”

Surə Ənkəbut 29: 43

İbrahim Surəsi (Surə 14) yazır ki, Allah bizi öyrətmək üçün məsəl çəkir:

“Allahın necə məsəl çək­di­yini gör­mürsənmi? Gözəl söz (la ilahə illəllah) kökü yerdə möh­kəm olan, budaqları isə göyə yük­sələn gözəl bir ağac kimidir.

ağac Rəbbinin izni ilə öz bəhrə­sini hər zaman verir. Allah insanlar üçün misallar çəkir ki, bəlkə düşünüb ibrət alsınlar.

Pis söz isə yerdən qopa­rıl­mış və artıq kökü üstə dura bil­məyən pis bir ağaca bən­zəyir”

İbrahim Surəsi 14:24-26

İsa Məsihin məsəlləri

Bir dəfə İsadan məsəllərlə danışdığının səbəbini soruşdular.  İncil İsanın cavabını qeyd edir:

«Şagirdlər İsaya yaxınlaşıb dedilər: “Nə üçün onlara məsəllərlə danışırsan?”

 O isə onlara belə cavab verdi: “Səmavi Padşahlığın sirlərini bilmə qabiliyyəti sizə verilmişdir, lakin onlara verilməmişdir. Çünki kimin varıdırsa, ona daha çox veriləcək və o, bolluq içində olacaq. Amma kimin yoxudursa, əlində olan da ondan alınacaq. Mənim onlarla məsəllərlə danışmağımın məqsədi budur ki,

“gördükləri halda görməzlər, eşitdikləri halda eşitməzlər və anlamazlar”»

Matta 13:10-13

Burada İsa b.e.ə.700-cü ildə yaşamış Yeşaya (s) peyğəmbərə  istinad edir. Yeşaya daş ürəklər barədə xəbərdarlıq edirdi. Başqa sözlə, bəzən biz sözü başa düşmürük, çünki onun mənasını bilmirik. Bir kəs izah etsə, dərhal aydın olur. Lakin bəzən biz başa düşmək istəmədiyimizə görə dərk etmirik. Bəzən biz bunu açıq-aydın göstərmirik, lakin sual verməkdə davam edirik, sanki başa düşmürük. Lakin anlaşmazlıq ağlımızda deyil, ürəyimizdə olanda heç bir izahın faydası olmayacaq. Bu halda problem itaət etməyi istəməməkdə olur. Problem başa düşməməyimizdə deyil.

Peyğəmbər İsa Məsihin (s) məsəlləri adamlara böyük təsir göstərirdi. Başa düşməyənlər maraqlanaraq sual verib cavab alırdılar. İtaət etmək istəməyənlər isə məsələ həqarətlə baxıb onu dərk etməyə heç cəhd etmirdilər. Kəndli buğdanı küləkdə çör-çöpdən təmizlədiyi kimi, Böyük Müəllim də məsəl danışmaqla adamları ayırırdı. İtaət etmək istəyənlər itaətsizlərdən ayrılırlar. İtaət etmək istəməyənlər məsəli qəliz hesab edirlər, çünki ürəkləri məsəldəki həqiqətə itaət etmək istəmir. Onlar baxsalar da, görmürlər. 

Əkinçi və toxum barədə məsəl

Şagirdlər peyğəmbər İsadan (s) nə üçün məsəllərlə danışdığını soruşanda İsa Allahın Padşahlığı və onun adamlara təsiri barədə öyrədirdi:

«İsa onlara məsəllərlə bir çox şey öyrədərək dedi: “Bir əkinçi toxum səpməyə çıxdı. Səpin zamanı toxumlardan bəzisi yol kənarına düşdü və quşlar gəlib onları dənlədi. Bəzisi torpağı çox olmayan daş-kəsəkli yerlərə düşdü. Torpağı dərin olmadığına görə tez cücərdi. Lakin günəş doğanda qarsalandı və kökləri olmadığına görə qurudu. Bəzisi tikanlar arasına düşdü. Tikanlar böyüyüb onları boğdu. Başqaları isə münbit torpağa düşdü. Bəzisi yüz, bəzisi altmış, bəzisi otuz qat səmərə verdi. Qulağı olan eşitsin!”»

Matta 13:3-9

Məsəlin mənası aydındır? Bu, tapmaca deyil. Ürəkdən itaət etmək istəyənlər məsəlin mənasını soruşdular, İsa da onlara cavab verdi:

«İndi əkinçi barədə məsəlin izahını dinləyin: kim Səmavi Padşahlıqla bağlı kəlamı eşidib anlamırsa, şər olan gəlib onun ürəyində səpilmiş olanı oğurlayır. Yol kənarına səpilən toxum budur. Daş-kəsəkli yerlərə səpilən isə kəlamı eşidir və dərhal sevinclə qəbul edir. Lakin onda kök olmadığına görə dözümü az olur, kəlama görə əziyyət və təqibə məruz qalan kimi yıxılır. Tikanlar arasına səpilən odur ki, kəlamı eşidir, lakin bu dövrün qayğıları və var-dövlətin aldadıcılığı kəlamı boğur və kəlam barsız olur. Münbit torpağa səpilənsə odur ki, kəlamı eşidir, anlayır və doğrudan da, səmərə – bəzisi yüz, bəzisi altmış, bəzisi otuz qat səmərə verir»

Matta 13:18-23

Allahın Padşahlığı haqda sözə adamların dörd cür münasibəti olur. Birincisi – başa düşmür, yəni şeytan (iblis) kəlamı ürəklərindən aparır. Qalan üç növ eyni başlayır – adamlar sözü sevinclə qəbul edirlər. Lakin bu söz sınaqlardan keçərək ürəklərimizdə böyüməlidir. Təkcə ağılla bu sözü dərk etmək, sonra isə həyatımızı istədiyimiz kimi yaşamaqda davam etmək kifayət deyil. Beləliklə, üç növ adamlardan iki növü əvvəlcə kəlamı qəbul edir, lakin ürəklərində böyüməyə imkan vermirlər. Yalnız dördüncü növ adamlar “kəlamı eşidir, anlayır”, Allahın kəlamını itaətlə qəbul edirlər.

Bu məsəli eşidən hər bir kəs özünə sual verməlidir: “Mən hansı növ adamlara aidəm?” Yalnız kəlamı anlayanlar böyüyüb səmərə verir. Anlamaq üçün Adəmdən başlayan bütün  peyğəmbərlərin Tövrat və Zəburda açıqladıqları Allahın planını aydın görmək gərəkdir. Adəmdən sonra əhəmiyyətli Əlamətləri biz Tövratda,  İbrahimə verilən vəddə (s) və onun qurbanında, Musada (s), On əmrdə, Harunda (s) görürük. Əhdi-Ətiqdə Yeşaya, Yeremya, Zəkəriyyə, DanielMalaki peyğəmbərlərin yazılarında ‘Məsih’ haqda öyrənsək ‘Allahın Padşahlığı haqqında kəlamı’ başa düşəcəyik.

Buğda və dəlicə haqda məsəl

Peyğəmbər İsa Məsih (s) buğda və dəlicə barədə də bir məsəl danışdı:İsa Məsih bu məsəli izah edir.

24 İsa onlara başqa bir məsəl söylədi: «Səmavi Padşahlıq öz tarlasında yaxşı toxum səpən adama bənzəyir. 25 Hər kəs yatarkən, düşməni gəldi və buğda arasında ot alaq otları səpdi və getdi. 26 buğda çiçəkləndi və başlar meydana gəldi, sonra otlar da göründü.

27 Sahibinin qulları yanına gəlib dedilər: “Ağa, əkin sahəsinə yaxşı toxum səpmədinmi? Bəs otlar haradan gəldi? ‘

28 «Düşmən bunu etdi» dedi.

“Xidmətçilər ondan soruşdular:” İstəyərsən gedib onları qaldıraq? “

29 İsa cavab verdi: «Xeyr, çünki otları yuduqca buğdanı da yırğalaya bilərsən. 30 Biçinə qədər hər ikisi birlikdə böyüsün. O vaxt biçinçilərə deyəcəyəm: əvvəlcə alaq otlarını yığın və yandırılmaq üçün bağlamalara bağlayın; sonra buğdanı toplayıb anbara aparın

Budur verdiyi izahat

36 Sonra camaatı qoyub evə girdi. Şagirdləri onun yanına gəlib dedilər: “Çöldəki alaq otları məsəlini bizə izah et”.

37 Cavabında dedi: «Yaxşı toxum səpən Bəşər Oğludur. 38 Tarla dünyadır və yaxşı toxum padşahlıq xalqı üçündür. Yabanı otlar pis adamın adamlarıdır, 39 onları əkən düşmən şeytandır. Məhsul əsrin sonudur, yığımçılar mələklərdir.

40 «Yabanı otlar yandırılaraq odda yandırıldığı kimi, dövrün sonunda da belə olacaq. 41 İnsan Oğlu mələklərini göndərəcək və onlar Padşahlığından günah gətirən və pislik edən hər şeyi götürəcəklər. 42 Onları yanan ocağa atacaqlar. Orada ağlamaq və dişlərin qıcılması olacaq. 43 Sonra salehlər Atalarının Padşahlığında günəş kimi parlayacaqlar. Kimin qulaqları varsa, eşitsinlər.

Xardal toxumu və xəmir mayası haqda məsəllər

Peyğəmbər İsa Məsih (s) qısa məsəllər də danışırdı.

«Səmavi Padşahlıq bir adamın götürüb öz tarlasında səpdiyi xardal toxumuna bənzəyir. Xardal toxumu bütün toxumların ən kiçiyi olsa da, böyüdükdə bütün bostan bitkilərindən hündür, lap ağac boyda olur. Belə ki göydə uçan quşlar gəlib onun budaqlarında yuva qurur».

İsa onlara başqa bir məsəl də söylədi: «Səmavi Padşahlıq xəmir mayasına bənzəyir. Qadın onu götürüb üç kisə una qarışdırıb bütün xəmir acıyanadək saxlayır»

Allahın Padşahlığı bu dünya üçün kiçik və gözə görünməzdir, lakin xəmirdəki maya kimi, böyüyür, kiçik toxumu böyük bitkiyə çevirir. Bu, zorla və ya bir dəfəyə mümkün deyil. Lakin gözlə görünməz Padşahlıq böyüyür və bunun qarşısını almaq mümkün deyil. 

Dəfinə və dəyərli mirvari haqda məsəllər

“Səmavi Padşahlıq tarlada gizlədilən bir dəfinəyə bənzəyir. Tapan adam onu gizlətdi, sevinclə gedib bütün varını satdı və o tarlanı satın aldı.

Yenə Səmavi Padşahlıq gözəl mirvarilər axtaran bir tacirə bənzəyir. O, çox dəyərli olan bir mirvari tapanda gedib bütün varını satdı və onu satın aldı”

Matta 13:44-46

Bu  məsəllər Allahın Padşahlığının dəyəri barədə danışır. Tarlada gizlədilmiş bir dəfinə barədə düşünün. Gizli yerdə olduğu üçün adamlar ondan yan keçir, tarlanı dəyərləndirmir, tarla ilə maraqlanmırlar. Bir nəfər isə tarlada dəfinənin olduğunu bilir, bütün varını sataraq tarlanı alır. Allahın Padşahlığı da belədir – çox adam onu dəyərləndirmir; onu az sayda adam görür, görəndə isə onun böyük dəyərini bilir.

Tor haqda məsəl

«Səmavi Padşahlıq dənizə atılan və hər cür balıq tutan bir tora bənzəyir. Tor dolduğu zaman onu sahilə çəkdilər və oturub yaxşılarını qablara yığdılar, pisləri isə kənara atdılar. Bu dövrün sonunda da belə olacaq. Mələklər gəlib pisləri salehlərin arasından kənar edəcəklər. Sonra onları odlu sobaya atacaqlar. Orada ağlaşma və diş qıcırtısı olacaq»

Allahın Padşahlığı adamları böləcək. Mühakimə Günündə də ürəkləri tam ifşa olunan adamlar bölünəcək.

Allahın Padşahlığının böyüməsi bir sirdir, xəmir mayasına bənzəyir; çoxlarının görmədiyi, gizlədilmiş dəfinəyə bənzəyir. Adamlar Allahın Padşahlığına müxtəlif münasibət bəsləyirlər. Allahın Padşahlığı adamları onu anlayan və anlamayanlara bölür. Bu  məsəlləri öyrədəndən sonra peyğəmbər İsa Məsih dinləyicilərinə vacib bir sual verir:

«İsa “Bütün bunları anladınızmı?” deyə soruşdu. Onlar İsaya “bəli, ya Rəbb” dedilər»

Bəs, siz?

Allahın Padşahlığı: çağırılmışlar çoxdur…

Səcdə Surəsi (Surə 32) ürəkdən dua edənlər barədə yazır və onların mükafat alacağını deyir.

 “Etdikləri əməllərin mükafatı kimi onlar üçün gözlərinə sevinc gətirəcək nələr saxlandığını heç kəs bilmir”

Səcdə Surəsi 32:17

Rəhman Surəsi (Surə 55) 33-77-ci ayələrdə 31 dəfə bu sualı verir:

Rəbbinizin hansı ne’mətlərini yalan saya bilərsiniz?

Rəhman surəsi 55:13 – 77

Salehlər üçün bu nemətlərin hazırlandığı halda, kim bunları istəməz? Bu, axmaqlıq olardı. Lakin peyğəmbər İsa Məsih (s) bir məsəldə Rəbbin bizim üçün hazırladığı nemətlərdən imtina etmək təhlükəsi barədə danışır. Lakin əvvəlcə sizə bir qədər məlumat vermək istərdim.

Biz peyğəmbər İsa Məsihin (s) səlahiyyətli sözünə xəstəliklərin və hətta təbiətin itaət etməsini gördük. İsa həmçinin Allahın Padşahlığı barədə öyrədirdi. Əhdi-Ətiqin bir neçə peyğəmbəri Allahın gələcək Padşahlığı barədə yazırdı. İsa həmin peyğəmbərliklərə istinad edərək Padşahlığın yaxınlaşdığını öyrədirdi.

Əvvəlcə İsa Məsih Dağüstü Vəzi söylədi, Allahın Padşahlığında vətəndaşların bir-birini sevməli olduğunu göstərdi. Bu gün dünyadakı bədbəxtliklər, ölüm, ədalətsizlik, dəhşət barədə düşünün (bunun üçün xəbərlərə baxmaq kifayətdir). Səbəb ondadır ki, biz İsanın məhəbbət təliminə qulaq asmırıq. Allahın Padşahlığında həyat bu dünyadakı dəhşətdən fərqlidirsə, Padşahlığa daxil olmağımız üçün bir-birimizlə məhəbbətlə davranmalıyıq.

Böyük ziyafət məsəli

İsa Məsihin (s) təliminə uyğun çox az adam yaşayır. Buna görə də siz Allahın Padşahlığına az adamın çağırıldığını zənn edə bilərsiniz. Lakin bu, belə deyil. İsa Məsih (s) Padşahlığa dəvətin miqyasını göstərmək üçün böyük ziyafət barədə bir məsəl danışdı. Lakin məsəl bizim təsəvvür etdiyimiz kimi deyil. İncil yazır:

«Süfrəyə oturanlardan biri bunu eşidib İsaya dedi: “Allahın Padşahlığında çörək yeyən nə bəxtiyardır!”

Amma İsa ona dedi: “Bir adam böyük ziyafət hazırladı və oraya çoxlu qonaq çağırdı. Yemək vaxtı gələndə öz qulunu dəvət olunanların yanına göndərdi ki, onlara desin:

“Buyurun, indi hər şey hazırdır”. Amma hamı bir ağızdan üzr istəməyə başladı. Birincisi ona dedi:

“Mən bir torpaq sahəsi almışam, gedib ona baxmalıyam. Səndən xahiş edirəm, məni bağışla”

Digəri isə dedi: “Mən beş cüt öküz satın almışam və onları yoxlamağa gedirəm. Səndən xahiş edirəm, məni bağışla”.

Üçüncüsü dedi: “Mən təzə evlənmişəm, buna görə də gələ bilmərəm”. Qul qayıdıb bu şeyləri ağasına bildirdi. O zaman ev yiyəsi qəzəblənib quluna dedi:

“Qaç, şəhərin küçə və tinlərində olan yoxsulları, əlilləri, korları və topalları buraya gətir”.

Qul isə dedi: “Ağa, sənin əmrin yerinə yetirildi, hələ artıq yer də qalıb”. Ağası quluna dedi: “Get, bütün yolları və tinləri gəz. Evim dolsun deyə adamları gəlməyə vadar et. Sizə bunu deyirəm: ilk dəvət olunanların heç biri mənim ziyafətimdən dadmayacaq”» (Luka 14:15-24).

Bu hekayə bizim təsəvvürümüzə ziddir. Birincisi, biz Allahın Öz Padşahlığına (böyük ziyafətə) çox adamı dəvət etmədiyini zənn edə bilərik, çünki layiq olan adamların sayı çox azdır. Ancaq belə düşünmək düzgün deyil. Ziyafətə çoxlu, lap çoxlu adam dəvət olundu. Ağa (məsəldə Allahın rəmzidir) ziyafətdə çox adamın olmasını istəyir. 

Lakin burada gözlənilməz hadisə baş verir. Qonaqlardan gəlmək istəyənlərin sayı çox azdır. Çoxları gəlməmək üçün bəhanələr gərirdilər. Bu bəhanələrə fikir verin. Kim yoxlamadan öküzü satın alır? Kim baxmadan torpaq sahəsi alır? Yox, bu bəhanələr qonaqların ürəklərinin niyyətini aşkar edir: onlar Allahın Padşahlığı ilə deyil, digər şeylərlə maraqlanırlar.

Ziyafətə az adamın gəldiyinə görə Ağanın məyus olmasını düşünə bilərik, lakin bu, belə deyil. Adamlardan fərqli olaraq, Ağa böyük ziyafətə layiq hesab etmədiyimiz adamları ­– küçə və tinlərində olan yoxsulları, əlilləri, korları və topalları, çox vaxt yan keçdiyimiz adamları dəvət edir. Dəvət olunanlar təsəvvür etdiyimizdən də çoxdur; ağlımıza gəlməyən adamlar dəvət olunur. Ziyafətin Ağası ziyafətə çox adamı dəvət edir. Hətta biz öz evimizə dəvət etmək istəmədiyimiz adamları belə, Ağa öz ziyafətinə dəvət edir. 

Bu adamlar da gəlirlər! Onların öküz və ya torpaq kimi başqa maraqları yoxdur. Onların çox sevdiyi digər məşğuliyyətləri də yoxdur. Buna görə də, onlar ziyafətə gəlirlər. Allahın Padşahlığı dolur və Ağanın iradəsi yerinə yetirilir!

Peyğəmbər İsa Məsih (s) bu məsəli danışmaqda məqsədi var idi. O, bizim özümüzə bu sualı verməyimizi istəyir: “Allahın Padşahlığına dəvət olunsam, bu dəvəti qəbul edərəmmi?” Yoxsa mənə başqa şey maraqlıdır, başqa şeyi sevirəm və bir bəhanə ilə ziyafətə gəlməyəcəyəm? Həqiqət budur ki, siz bu Padşahlığın ziyafətinə dəvət olunursunuz. Əslində isə, əksəriyyətimiz dəvəti rədd edirik. Açıqca “yox” demirik, lakin bir bəhanə ilə dəvətdən boyun qaçırırıq. Rədd etməyimizin səbəbləri ürəyimizdə başqa şeylərə olan məhəbbətdir. Bu məsəldə səbəb başqa şeyləri sevməkdir. İlk dəvət olunanlar bu dünyadakı şeyləri Allahın Padşahlığından daha çox sevən adamlardır. Dünyadakı şeylər, məsələn, ‘tarla’, ‘öküz’, ‘nikah’dır.

Bəraət qazanmamış dindar haqqında məsəl

Bəzilərimiz bu dünyada olan şeyləri Allahın Padşahlığından daha çox sevirik, buna görə də, dəvəti rəddə edirik. Bəzilərimiz isə öz dindarlığını sevir və ona bel bağlayır. Peyğəmbər İsa Məsih (s) imam kimi olan bir dindarı nümunə gətirərək bir məsəl danışdı:

«Özlərinin saleh olduğuna güvənib başqalarına xor baxan bəziləri üçün də İsa belə bir məsəl çəkdi: Biri farisey, digəri isə vergiyığan olan iki nəfər dua etmək üçün məbədə girdi. Farisey ayaq üstə durub öz-özünə belə dua edirdi:

“Ya Allah, Sənə şükürlər olsun ki, mən başqaları kimi soyğunçu, haqsız, zinakar ya da bu vergiyığan kimi deyiləm. Həftədə iki dəfə oruc tuturam, bütün qazandığımın onda birini verirəm”.

Vergiyığan isə uzaqda durub gözlərini göyə qaldırmağa belə, cəsarət etmirdi, amma sinəsinə vurub hey deyirdi: “Ya Allah! Mən günahkara rəhm et!” Sizə deyirəm ki, o farisey yox, vergiyığan evinə saleh sayılaraq getdi. Çünki özünü yüksəldən hər kəs aşağı tutulacaq, özünü aşağı tutansa yüksəldiləcək»

Luka 18:9-14

Burada farisey imam kimi bir din müəllimidir. O, öz dini səyləri və ləyaqəti sayəsində kamil görünürdü. Onun orucu və zəkatı lazım olandan da çox idi. Lakin bu imam öz salehliyinə arxalanırdı. İbrahim (s) peyğəmbər isə öz salehliyinə bel bağlamırdı. İbrahim peyğəmbər  Allahın vədinə həlimliklə iman etdiyinə görə saleh sayıldı. Əslində, vergiyığan (o vaxt bu peşə sahiblərinə pis baxırdılar) Allahdan həlimliklə mərhəmət diləyirdi və imanla mərhəməti alıb evinə saleh sayılaraq getdi. Onun Allah ilə münasibəti düzəldi. Allah ilə düzgün münasibətdə olduğunu zənn edən farisey (imam) isə, günah içində qaldı.

Beləliklə, peyğəmbər İsa Məsih (s) sizə və mənə sual verir: Allahın Padşahlığını həqiqətən istəyirikmi? Yoxsa bir çox başqa maraqlarımızın arasında olan bir maraqdır. İsa bizə daha bir sual verir: nəyə daha çox etibar edirik? Öz ləyaqətimizə, yoxsa Allahın mərhəmətinə?

Bu suallara düzgün cavab vermək vacibdir. Əks halda, biz İsanın növbəti təlimini başa düşməyəcəyik. Bizə daxili təmizlik gərəkdir.

Məsih təlim və səlahiyyəti ilə Özünü göstərir

Al-Alaq Surəsi (Surə 96) deyir ki, Allah bizə bilmədiklərimizi öyrədir.

“O, qələmlə (yazmağı) öyrətdi. İnsana bilmədiklərini öyrətdi.”

Surə Ələq 96:4-5

Daha sonra Rum Surəsinə (Surə 30) uyğun olaraq, Allah bunu peyğəmbərlər vasitəsilə edir ki, biz səhv ibadət etdiyimizi dərk edək.

“Məgər Biz onlara müşrik olmalarını söyləyən bir dəlil göndərmişik?”

Surə Rum 30:35

Bu peyğəmbərlər bizim Allaha aid səhv anlayışlarımızı aşkarlamaq üçün Allahdan verilmiş səlahiyyətləri olub. Allaha aid səhv anlayışlar bizim fikirlərimizdə, sözlərimizdə və davranışımızda ola bilər. Peyğəmbər İsa Məsih (s) elə bir Müəllim olub. Ondakı xüsusi səlahiyyət hətta daxili düşüncələrimizi aşkarlayır ki, biz daxilimizdəki səhvlərdən belə, dönək. Bunu burada görə bilərik. Daha sonra biz şəfa möcüzələrində Məsihin səlahiyyətinin əlamətinə nəzər salacağıq.

Şeytan tərəfindən sınağa çəkiləndən sonra İsa Məsih (s) təlim verərək peyğəmbərlik xidmətinə başladı. Onun İncildə qeyd olunmuş ən böyük təlimi Dağüstü Vəz adlanır. Siz onu burada oxuya bilərsiniz. Əsas fikirləri biz aşağıda qeyd edirik. Sonra isə İsa Məsihin təlimini Musanın Tövratdakı peyğəmbərlik sözləri ilə əlaqələndirəcəyik.

İsa Məsih (s) öyrədirdi:

«Siz qədim zamanlarda adamlara “Qətl etmə, kim qətl edərsə, mühakiməyə məruz qalacaq” deyildiyini eşitmisiniz. Mənsə sizə deyirəm ki, qardaşına hirslənən hər kəs mühakiməyə məruz qalacaq. Kim qardaşına “axmaq” deyərsə, Ali Şuranın hökmünə məruz qalacaq. Kim qardaşına “səfeh” deyərsə, cəhənnəm oduna məruz qalacaq. Buna görə də qurbangah qarşısına qurbanını gətirdiyin zaman yadına düşsə ki, qardaşının sənə qarşı bir şikayəti var, qurbanını qurbangahın qarşısında qoy, get, əvvəlcə qardaşınla barış və ondan sonra gəl, qurbanını təqdim et. Səni ittiham edənlə yolda ikən tez razılaş ki, o, səni hakimə, hakim də səni mühafizəçiyə verməsin və zindana atılmayasan. Sənə doğrusunu deyirəm: axırıncı qəpik-quruşunu verməyincə oradan əsla çıxmayacaqsan.

 “Zina etmə” deyildiyini eşitmisiniz. Mənsə sizə deyirəm ki, qadına şəhvətlə baxan hər adam artıq ürəyində onunla zina etmiş olur. Əgər sağ gözün səni pis yola çəkərsə, onu çıxar at. Çünki sənin üçün bədən üzvlərindən birinin məhv olması bütün bədəninin cəhənnəmə atılmasından yaxşıdır. Əgər sağ əlin səni pis yola çəkərsə, onu kəs at. Çünki sənin üçün bədən üzvlərindən birinin məhv olması bütün bədəninin cəhənnəmə düşməsindən yaxşıdır.

 “Kim arvadını boşayarsa, ona talaq kağızı versin” deyilmişdir. Mənsə sizə deyirəm ki, cinsi əxlaqsızlıqdan başqa bir səbəbə görə arvadını boşayan hər kəs onu zinaya sövq edir. Boşanmış qadınla evlənən də zina edir.

 Yenə qədim zamanlarda adamlara “Yalandan and içmə, amma andlarını Rəbbin önündə yerinə yetir” deyildiyini eşitmisiniz. Mənsə sizə deyirəm ki, heç and içmə, nə göyə, çünki o, Allahın taxtıdır; nə yerə, çünki yer Onun ayaqlarının altındakı kətildir; nə də Yerusəlimə, çünki ora böyük Padşahın şəhəridir. Başına da and içmə, çünki sən hətta bir dənə saçı belə, ağ və ya qara edə bilməzsən. Ancaq sözünüzdə “bəli”niz bəli, “xeyr”iniz xeyr olsun. Bundan qalanı şər olandandır.

“Göz əvəzinə göz, diş əvəzinə diş” deyildiyini eşitmisiniz. Mənsə sizə deyirəm ki, pis adama qarşı durma. Əksinə, sağ üzünə şillə vurana o birini də çevir. Səni məhkəməyə verib köynəyini götürmək istəyənə üst paltarını da ver. Kim səni min addım yol getməyə məcbur edirsə, sən onunla iki min addım yol get.  Səndən bir şey diləyənə ver, səndən borc istəyəni geri qaytarma.

 “Qonşunu sev və düşməninə nifrət et” deyildiyini eşitmisiniz. Mənsə sizə deyirəm ki, düşmənlərinizi sevin, sizi təqib edənlər üçün dua edin. Belə ki siz göylərdə olan Atanızın övladları olasınız. Çünki O, günəşini həm pislərin, həm yaxşıların üzərinə doğurur, yağışını da həm salehlərin, həm də saleh olmayanların üzərinə yağdırır. Əgər sizi sevənləri sevirsinizsə, nə mükafatınız olacaq? Vergiyığanlar da belə etmirmi? Əgər yalnız qardaşlarınızı salamlayırsınızsa, başqalarından artıq nə etmiş olursunuz? Bütpərəstlər də belə etmirmi? Ona görə də Səmavi Atanız kamil olduğu kimi siz də kamil olun”»

Matta 5:21-48

Məsih və Dağüstü Vəz

İsa Məsih (s) vəzində “… deyildiyini eşitmisiniz. Mənsə sizə deyirəm ki,…” sözlərindən istifadə edirdi. Beləliklə, İsa Tövrata istinad edir, sonra isə Allahın əmrini niyyətə, düşüncəyə və sözlərə də aid edir. İsa Məsih Musa (s) peyğəmbərin ciddi əmrlərini götürüb onları daha da çətinləşdirdi!

Fikir verin İsa Tövratın əmrlərini necə çətinləşdirir. O, bunu Öz səlahiyyətinə əsaslanaraq edir: ‘Mənsə sizə deyirəm ki,…’ Bundan sonra əmri daha da çətinləşdirir. Bu, İsanın vəzinə xas olan cəhətdir. İncil yazır:

“İsa bu sözləri bitirəndə xalq Onun təliminə təəccübləndi, çünki onlara öz ilahiyyatçıları kimi deyil, səlahiyyət sahibi kimi təlim öyrədirdi”

Matta 7:28-29

Doğrudan da, İsa Məsih (s) böyük səlahiyyət sahibi kimi təlim öyrədirdi. Peyğəmbərlərin əksəriyyəti Allahın sözünü xalqa çatdıran adi elçilər olub, lakin İsa onlardan fərqlənir. Nə üçün İsa Məsih fərqli idi?  Burada gördüyümüz kimi, Əhdi-Ətiqdə ‘Məsih’ – səlahiyyətlə gələcək bir şəxsin adı idi. 2-ci Zəburda biz ‘Məsih’ adına ilk dəfə rast gəlirik. Burada Allah Məsihə deyir:

“Məndən istə, onda irs olaraq millətləri, Mülk olaraq yer üzünün qurtaracağınadək hər yeri Sənə verərəm”

Zəbur 2:8

Məsihə millətlərin üzərində səlahiyyət verilmişdir. Hətta yer üzünün qurtaracağınadək hər yer Məsihə verilmişdir. Beləliklə, Məsih İsa böyük səlahiyyətlə təlim öyrədirdi.

Peyğəmbər və Dağüstü Vəz

Əslində,  burada gördüyümüz kimi, Musa peyğəmbər (s) Tövratda həmin o ‘Peyğəmbərin’ gəlişi barədə söyləmişdi. Bu Peyğəmbər xüsusi təlim verəcəkdi. Musa yazmışdı:

 “Onlar üçün soydaşları arasından sənin kimi bir peyğəmbər yetirəcəyəm və sözlərimi onun dilindən eşidəcəksiniz. O əmr etdiyim hər şeyi sizə söyləyəcək. Mənim adımla söylədiyi sözlərə qulaq asmayan adamı ittiham edəcəyəm”

Qanunun Təkrarı 18:18-19

İsa təlim verərkən Məsihin səlahiyyətini göstərirdi və bununla Musanın peyğəmbərliyini yerinə yetirdi. Məsih həmin Peyğəmbərin böyük səlahiyyətlə təlim verəcəyi barədə yazırdı. İsa həm Məsih, həm də Peyğəmbər idi.

Siz, mən və Dağüstü Vəz

Dağüstü Vəzə diqqət yetirsəniz özünüzü itirə bilərsiniz. İnsan ürəyində və niyyətində bu əmrlərə necə riayət edə bilər? İsa Məsih bu vəzdə nə demək istəyirdi? Vəzin sonuncu cümləsində biz bu suala cavabı tapırıq:

“Səmavi Atanız kamil olduğu kimi siz də kamil olun”

Matta 5:48

Fikir verin ki, bu, bir təklif deyil, əmrdir. İsa bizdən kamil olmağı tələb edir! Nə üçün? Çünki Allah kamildir. Allah ilə cənnətdə olmaq istəyiriksə, biz də kamil olmalıyıq. Çox vaxt biz fikirləşirik ki, xeyirxah əməllər pis əməllərdən daha çox olsa, kifayət olar. Belə olsaydı və Allah bizi cənnətə buraxsaydı, cənnət korlanar, bu dünyadakı qarmaqarışıqlıq cənnətdə də olardı. Bu gün həyatımızı məhv edən bizim ehtirasımız, paxıllığımız, qəzəbimizdir. Ehtiras, paxıllıq və qəzəblə cənnətə getsək, cənnət tezliklə bu dünyaya çevriləcək. Bu dünyadakı problemləri insanlar özləri yaradırlar.

Əslində, İsa Məsihin təliminin əksəriyyəti zahiri ayinlərə deyil, daxilə, ürəyə aiddir. Görün İsa Məsih ürəklərimiz barədə daha nə deyir:

«İnsanı murdar edən insandan çıxandır. Çünki insanların daxilindən, ürəyindən pis fikirlər, cinsi əxlaqsızlıq, oğurluq, qatillik, zinakarlıq, tamahkarlıq, şər əməllər, hiylə, pozğunluq, paxıllıq, küfr, lovğalıq və ağılsızlıq çıxar. Bütün bu pis işlər insan daxilindən çıxıb onu murdar edir»

Mark 7:20-23

Beləliklə, daxili paklıq çox vacibdir. Bizdən kamillik tələb olunur. Allah kamil cənnətə yalnız kamil adamları buraxacaq. Lakin bu halda böyük problem yaranır: kamil deyiliksə, cənnətə necə düşə bilərik? Qeyri-kamilliyimiz bizi ümidsizliyə uğradır. 

Allaha elə bu da lazımdır! Biz kamilliyə çata bilmədiyimizi, ümidsiz vəziyyətimizi dərk edəndə, layiq olmadığımızı biləndə “ruhən yoxsul” oluruq. İsa Məsih Öz vəzini bu sözlərlə başlayır:

“Nə bəxtiyardır ruhən yoxsullar! Çünki Səmavi Padşahlıq onlarındır”

Matta 5:3

Bu təlimi özümüzə aid etsək və onu rədd etməsək, yaxşı olar. Bu təlim, həqiqətən, bizə aiddir! Allahın tələbi kamillikdir. Bu tələbi özümüzə aid edəndə müvafiq olmadığımızı dərk edirik. Onda Doğru Yola çıxırıq. Çünki kamil olmadığımızı görəndə köməyi qəbul etməyə hazır oluruq.  Öz əməllərimizə arxayın olanda isə, bizə kömək gərək olmur.