Heyrətli yolla, başqa düşmənə, düzgün vaxtda – İsa Məsih cihadı bəyan edir

Tovbə Surəsi (9 – Tovbə) Cihad və ya cəhdi, səyi təsvir etdiyinə görə mübahisə yaradır. Ayə fiziki döyüşə istiqamətləndirdiyinə görə müxtəlif alimlər onu fərqli şərh edirlər. Tovbə Surəsindən həmin ayə budur:

(Sizə) yüngül (gəlsə də), ağır (gəlsə də), döyüşə çıxın, malınız və canınızla Allah yolunda cihad edin! Biləsiniz ki, bu sizin üçün daha xeyirlidir. Əgər səfəriniz gəlir gətirən və yüngül bir yürüş olsaydı, onlar mütləq sənin ardınca gedərdilər. Lakin əziyyətli yol onlara çətin gəldi. Onlar: “Əgər taqətimiz olsaydı, biz də sizinlə bərabər çıxardıq!”(– deyə) Allaha and içəcəklər. Onlar özlərini həlak edirlər. Çünki Allah onların yalançı olduqlarını bilir

Tovbə 9:41-42

Tovbə Surəsi 42 ayədə olan məzəmmət bu səbəblə verildi: yol asan olanda adamlar döyüşə gedirdilər, yol çətin olanda isə adamların səyləri yox olurdu. Bundan əvvəlki ayə tərəddüd edən davamçıların sözlərini və bəhanələrini təsvir edir. Tovbə Surəsi xəbərdarlıq edir:

De: “Doğrudanmı siz bizlərə iki uğurdan (qələbədən və ya şəhidlikdən) birinin yetişməsini gözləyirsiniz? Biz isə ya Allahın Özü tərəfindən və yaxud da bizim əllərimizlə sizi əzaba düçar etməsini gözləyirik. Siz gözləyin; şübhəsiz, biz də sizinlə birlikdə gözləyirik” .

Tovbə 9:52

Xəbərdarlığın səbəbi iki nəticədir: ölüm (şəhidlik) və ya qələbə. Bəs döyüş böyük olsa, hər iki nəticə – həm şəhidlər, həm də qələbə olurdu. Peyğəmbər İsa Məsih (s) Yerusəlimə gedəndə məhz bununla üzləşdi – oraya gəlib çatanda aypara və ya hilal ay yüz illərlə əvvəl verilmiş peyğəmbərliklərin icrasını göstərdi.

Yerusəlimə gəliş

Məhəmməd (s) peyğəmbərin gecə səyahətini təsvir edən İsra Surəsi (17 – İsra) çox tanınmışdır. Burada o, Məkkədən uçan Buraq üzərində gecə tək gəldi:

Dəlillərimizdən bəzisini ona (Peyğəmbərə) göstərmək üçün Öz qulunu gecə vaxtı Məscidulharamdan ətrafına xeyir-bərəkət verdiyimiz Məsciduləqsaya aparan (Allah) pak və müqəddəsdir. Həqiqətən, O, Eşidəndir, Görəndir

İsra 17:1

İsa Məsih (s) də həmin yerə gedirdi. Lakin İsa Məsihin məqsədi fərqli idi. Əlamətlər göstərmək əvəzinə İsa Məsih Yerusəlimə gəlib Əlamətləri nümayiş etdirdi. Beləliklə, o, Buraq üstündə deyil, sıpa üstündə, gecə deyil, gündüz, hamının gözü qarşısında gəldi. Uçan Buraqda gəliş ilə müqayisə olunmasa da, İsa Məsihin (s) Yerusəlimdəki məbədə sıpa üstündə gəlməsi adamlar üçün aydın bir Əlamət idi. Bunu izah edəcəyik.

Peyğəmbər İsa Məsih (s)  Lazarı dirildərək Öz vəzifəsini açıqladı. İndi isə O, Yerusəlimə (Əl-Qüdsə) gedir. Yüz illərlə əvvəl Onun bu gəlişi barədə peyğəmbərlik edilmişdi. İncil izah edir:

«Ertəsi gün bayrama gələn böyük kütlə İsanın Yerusəlimə gələcəyini eşidəndə xurma budaqları götürərək Onu qarşılamağa çıxdı. Onlar “Hosanna! Rəbbin ismi ilə gələn İsrailin Padşahına alqış olsun!” deyə qışqırırdı. İsa bir sıpa tapıb belinə mindi. Necə ki yazılıb: “Ey Sion qızı, qorxma. Bax Padşahın bir sıpaya minib gəlir”.

Şagirdləri o zaman bunları anlamadılar. Lakin İsa izzətlənəndən sonra barəsində bunun yazıldığını və xalqın Ona nə etdiyini yada saldılar. İsanın Lazarı qəbirdən çağırıb ölülər arasından diriltdiyi zaman Onun yanında olan camaat buna şəhadət edirdi. Bu səbəbdən xalq Onu qarşılamağa çıxdı, çünki İsanın bu əlaməti göstərdiyini eşitmişdi. Odur ki, fariseylər bir-birlərinə dedilər: “Baxın əlimizdən bir iş gəlmir. Artıq aləm Onun ardınca getdi”»

Yəhya 12:12-19)

Davud Məsihin Yerusəlimə gəlişi barədə yazır

Davuddan (s) sonra qədim yəhudi padşahları hər il atın üstündə Yerusəlimə daxil olaraq xalqa başçılıq edirdilər. İsa Məsih Yerusəlimə sıpa üstündə daxil olanda bunu icra etdi. Adamlar əvvəllər Davud padşah üçün oxunan mahnıları İsa Məsih üçün oxudular:

“Aman, ya Rəbb, bizi qurtar!

Aman, ya Rəbb, bizə uğur göndər!

Rəbbin ismi ilə gələnə alqış olsun!

Sizə Rəbbin evindən xeyir-dua veririk.

Rəbb Allahdır, O, üzərimizə nur saçdı,

Qurbangahın buynuzlarına bayram qurbanını bağlayın”

Zəbur 118:25-27

 İsanın Lazarı diriltdiyini bilən adamlar padşah üçün yazılmış bu mahnını İsaya oxudular. Beləliklə, onlar onun Yerusəlimə gəlişini görüb sevinirdilər. Onlar ‘Hosanna’ deyə nida edirdilər. “Hosanna” – ‘xilas et’ –  Zəbur 118:25 uzun illər əvvəl bunu yazmışdı. O, adamları nədən xilas etməli idi? Peyğəmbər Zəkəriyyə bunu bizə deyir.

Zəkəriyyənin peyğəmbərliyi

İsa Məsih yüz illərlə əvvəl şəhərə daxil olan padşahların hərəkətini təkrar etsə də, o, bunu fərqli etdi.  Məsihin adını peyğəmbərlik edən Zəkəriyyə (s) peyğəmbər Məsihin Yerusəlimə sıpa üzərində gələcəyini yazmışdı. Zaman xəttində Zəkəriyyə peyğəmbər Yerusəlimə daxil olan Məsih barədə peyğəmbərlik edən digər peyğəmbərlərlə bərabər qeyd olunur.

https://al-injil.net/wp-content/uploads/2017/07/Palm-sunday-prophecy-prophets-1-e1499886893969.jpg

Yerusəlimə daxil olan Məsih barədə peyğəmbərlik edən peyğəmbərlər

Yuxarıda, Yəhyanın Müjdəsində (mavi mətn) bu peyğəmbərlik qismət verilir. Zəkəriyyənin tam peyğəmbərliyi budur:

“Ey Sion qızı, böyük sevinclə coş,

Ey Yerusəlim qızı, hayqır!

Bax padşahın sənə tərəf gəlir.

O ədalətli və xilaskardır.

O itaətkardır və bir eşşəyə –

Eşşəyin balası olan sıpaya minib gəlir.

Döyüş arabalarını Efrayimdən,

Atları Yerusəlimdən uzaqlaşdıracağam.

Döyüş kamanları qırılacaq.

Padşahınız millətlərə sülh elan edəcək.

Onun hökmranlığı dənizdən dənizə,

Çaydan yer üzünün qurtaracağınadək hər yerə uzanacaq.

Sizə gəlincə, əhd qurbanının qanından ötrü

Sürgündəki xalqınızı

Susuz quyudan çıxarıb xilas edəcəyəm”

Zəkəriyyə 9:9-11

Zəkəriyyənin bəhs etdiyi padşah digər padşahlardan fərqli idi. O, cəng arabalarından, döyüş atlarından və döyüş qalibinə verilən təzimləri tələb edən Padşah kimi gəlməyəcəkdi. Bu padşah silahları kənar edib millətlərə sülhü bəyan edəcəkdir. Lakin buna baxmayaraq, həmin padşah düşmənə qalib gəlmək üçün döyüşüb ölməli idi. O, ən böyük cihadda olduğu kimi, böyük səy göstərməli idi.

Həmin padşahın düşməninin kim olduğunu biləndə biz bunu başa düşəcəyik. Adətən, padşahın düşməni digər ölkənin padşahı, başqa ordu, öz xalqındakı üsyankarlar, ona qarşı olan adamlardır. Lakin Zəkəriyyə peyğəmbər sıpanın üstündə gələn padşahın sülh bəyan edəcəyini yazır; bu padşah sürgündəki xalqı susuz quyulardan çıxarıb xilas edəcək (11-ci ayə). Susuz quyu qəbiri və ya ölümü təsvir edən ibrani sözüdür. Bu padşah sürgündəki xalqı azad edəcək. Hakimləri deyil, rüşvətxor siyasətçiləri deyil, adamların tikdiyi zindan məhbuslarını deyil, ölüm məhbuslarını azad edəcək.[1]

Adamları ölümdən xilas etmək barədə danışanda ölümdən azad etməni nəzərdə tuturuq. Məsələn, suda batan adamı xilas etmək olar, kiminsə həyatını xilas etmək üçün ona dərman vermək olar. Xilas adlandırsaq da, bu, ölümü təxirə salır, çünki hər halda, həmin insan sonra vəfat edəcək. Zəkəriyyə isə adamları ölümdən deyil, ölüm məhbuslarından, artıq ölü olanların xilasından danışır. Zəkəriyyə sıpa üstündə gələn padşah barədə yazır; bu padşah ölümlə üzləşəcək və ölümə qalib gələrək onun məhbuslarını və ya sürgünlərini azad edəcək. Bunun üçün böyük səy gərəkdir. Bu, hələ tarixdə görünməmiş bir cihaddır. Alimlər bəzən böyük cihaddan – daxilimizdəki mübarizədən, kiçik cihaddan – zahiri mübarizədən danışırlar. Ölümlə qarşılaşaraq padşah hər iki mübarizədən və ya cihaddan keçir. 

Ölümlə mübarizədə və ya cihadda padşah hansı silahdan istifadə edəcək? Peyğəmbər Zəkəriyyə padşahın döyüşə gətirdiyi yalnız “əhd qurbanının qanı” barədə yazır. Ölümü məğlub etmək üçün padşah yalnız öz qanı olan silahı gətirir.

Yerusəlimə sıpa üstündə gəlməklə İsa Özünü həmin bu padşah – Məsih bəyan etdi.

İsa Məsih (s) nə üçün kədərlə ağladı

İsa Məsih Yerusəlimə daxil olanda dini rəhbərlər Ona qarşı çıxdılar. Lukanın Müjdəsi İsa Məsihin cavabını qeyd edir:

«İsa Yerusəlimə yaxınlaşanda ona baxıb şəhər üçün ağladı. O dedi: “Ah, kaş sən də bu gün sülhə aparan yolu tanıyaydın! Amma bu yol hələlik sənin nəzərindən gizlənib. Çünki səni elə günlər gözləyir ki, düşmənlərin səni sədlə əhatə edəcək, mühasirəyə alacaq və hər yerdən sıxışdıracaqlar. Səni də, qucağındakı övladlarını da yerlə-yeksan edəcəklər. Daşını daş üstə qoymayacaqlar, çünki Allahın sənə yaxınlaşdığı zamanı anlamadın”»

Luka 19:41–44

İsa Məsih xüsusilə qeyd etdi: dini rəhbərlər “bu günü” və “Allahın yaxınlaşdığı zamanı” anlamalı idilər. O, nəyi nəzərdə tuturdu? Dini rəhbərlər nəyi anlamadılar?

Peyğəmbərlər həmin gün barədə peyğəmbərlik etmişdilər

Əsrlərlə əvvəl Daniel (s) peyğəmbər Məsihin gəlişi barədə söyləmişdi. Məsih Yerusəlimin bərpasına aid əmrin verilməsindən 483 il sonra gəlməli idi. Bizim hesablamalarımıza görə, Daniel Məsihin gəlişini b.e. 33-cü ilində gözləyirdi. Həmin ildə İsa Məsih Yerusəlimə sıpa üstündə daxil oldu. Bu hadisənin ilinin yüz illərlə əvvəl deyilməsi bir möcüzədir. Vaxt isə dəqiq hesablana bilər. (Lütfən, buraya baxın və biz davam edək).

Məsihin gəlişinin vaxtını peyğəmbərlik edən Daniel 360 günlük ildən istifadə edərək 483 ili qeyd etmişdi. Beləliklə, günlərin sayı belədir:

483 il x 360 ilin günləri = 173880 gün

Müasir təqvimə görə, ildə 365.2422 gün var. Beləliklə, 476 il və 25 gün. (173 880/365.24219879 = 476 qalıq 25)

Yerusəlimin bərpasına aid əmr hansı ildə verildi? Bu, qeyd edilir:

“Padşah Artaxşastanın hakimiyyətinin iyirminci ili, Nisan ayı idi…”

Nehemya 2:1

Nisan (yəhudi təqvimində ay) ayının dəqiq günü verilmir, lakin çox güman ki, Nisan 1, çünki həmin gün Yeni İl başlayır, padşah bayram vaxtı Nehemya ilə danışır. Nisan 1 – yeni ayın başlanğıcıdır, çünki təqvim aya görə hesab olunurdu (İslam təqvimi kimi). Yeni ayı müsəlmanlar yeni ayparanı (hilalı) görəndə müəyyən edirlər. Müasir astronomiya bizə göstərir ki, Nisan 1 tarixini göstərən ay b.e.ə. 444-cü ilə başlanğıc qoydu. Adamlar həmin gecə yeni ayı gördülər, yoxsa onu növbəti gün görüb ayı bir gün sonra hesablamağa başladılar? Bunu dəqiq demək çətindir. Astronomik hesablamalar Padşah Artaxşastanın hakimiyyətinin iyirminci ilinin Nisan 1-i bizim təqvimlə b.e.ə. 444-cü il, 4 mart, saat 22.00-yə təsadüf edir[2]. Təzə ayı görməyiblərsə, Nisan 1 növbəti gün başlayır, bu da, 5 mart, b.e.ə. 444-cü ilə təsadüf edir. Hər halda, Yerusəlimin bərpasına aid fars padşahının əmri mart 4 və ya 5 mart, b.e.ə. 444-cu ildə verilmişdir.

Danielin peyğəmbərlik etdiyi 476 ili əlavə etsək, 4 mart və ya 5 mart, b.e.33-cü ilinə təsadüf edir. (0-cı il yoxdur, müasir təqvim b.e.ə.1-ci ilindən b.e.1-ci ilinə keçir. Beləliklə, daha bir il. Hesablama belədir: -444 + 476 +1= 33). Qalan 25 günü də əlavə etsək Danielin peyğəmbərliyinin vaxtını müəyyən edə bilərik: 4 mart və ya 5 mart, b.e.33-cu ili, yaxud 29 mart və ya 30 mart, b.e. 33-cu ili. Bu, növbəti zaman xəttində qeyd olunur. 29 mart, b.e. 33-cu ili bazar günü olub. İsanın Yerusəlimə təntənəli girişi. Həmin gün İsa (s) Yerusəlimə sıpa üstündə daxil oldu və Məsih olduğunu bəyan etdi. Biz bunu bilirik, çünki növbəti cümə günü Pasxa bayramı idi və bu bayram həmişə Nisan ayının14-cü günündə qeyd olunurdu. Nisan 14 b.e. 33-cü ilində bizim təqvimlə aprelin 3-dür. Aprelin 3-dən 5 gün əvvəl bazar günü 29 mart olub.

B.e. 33-cü ilinin mart ayının 29-da sıpa üstündə Yerusəlimə gələn İsa (s) peyğəmbər həm Zəkəriyyənin, həm də Danielin peyğəmbərliklərini gününə qədər dəqiq icra etdi. Bu, növbəti zaman xəttində göstərilir.

https://al-injil.net/wp-content/uploads/2017/07/daniels-weeks-prophecy-in-detailed-timeline-1-e1499886843299.jpg

Daniel Məsihin gəlişini 173 880 gün peyğəmbərlik etdi; Nehemya həmin vaxtı başladı. Həmin müddət 29 mart, b.e. 33-cü ilində bitdi. Həmin gün İsa Yerusəlimə daxil oldu.

Bir çox peyğəmbərliklər həmin gün yerinə  yetdi. Bu, açıq-aydın əlamətlərdir. Allah Məsihə aid Öz planını icra etdi. Lakin həmin gün daha sonra, İsa Məsih Musa (s) peyğəmbərin bir peyğəmbərliyini də icra etdi. Bununla O, düşməni olan ölümə qarşı cihadla nəticələnən hadisələri hərəkətə gətirdi. Biz buna növbəti məqalədə nəzər salacağıq.


[1] Peyğəmbərlər üçün ölüm “quyu” mənasını daşıyır. Bəzi nümunələr bunlardır:

“Ancaq ölülər diyarına, ölüm çuxurunun dərinliyinə endiriləcəksən”

Yeşaya 14:15

“Axı ölülər diyarı Sənə şükür etməz, ölüm həmdlər söyləməz, qəbirə düşənlər Sənin sədaqətinə ümid etməz”

Yeşaya 38:18

“Canı quyuya, həyatı ölüm mələklərinə yaxınlaşır”

Əyyub 33:22

“Səni məzara endirəcəklər.

Sən dənizlərin qoynunda

Dəhşətli bir ölümlə məhv olacaqsan”

Yezekel 28:8

“Onların məzarları qəbirin lap dibində, ordusu məzarının ətrafında uzanıb. Dirilər arasına qorxu salanların hamısı qılıncdan keçirilib öldürülmüşdür”

Yezekel 32:23

“Ya Rəbb, canımı

Ölülər diyarından azad etdin,

Qəbirə düşməyim deyə

Sən mənə həyat verdin”

Zəbur 30:3

[2] Qədim və müasir təqvimlərə aid söhbət (məsələn, Nisan 1 = 4 mart, b.e.ə. 444-cü il) və keçmişdəki yeni ayın hesablamaları üçün Dr. Harold V. Hoehner, Chronological Aspects of the Life of Christ. 1977. səh.176 istinad etmişəm.

Peyğəmbər İsa Məsih (s) xaini xilas edir

Şura Surəsi (42 – Şura) yazır:

İman gətirib yaxşı işlər görən qullarına Allahın müjdə verdiyi (nemət) budur. De: “Mən sizdən bunun əvəzində qohumluq sevgisindən başqa bir şey istəmirəm”. Kim bir yaxşılıq etsə, onun savabını artırarıq. Həqiqətən, Allah Bağışlayandır, şükrün əvəzini verəndir

(Şura 42:23

O, iman gətirib yaxşı əməllər edənlərin duasını qəbul edər və Öz lütfünü onlara artırar. Kafirlər üçün isə şiddətli əzab hazırlanmışdır

Şura 42:26

Qasas Surəsi (28 – Qasas) bəyan edir:

Tövbə edib iman gətirən və yaxşı işlər görən kimsəyə gəlincə, ola bilsin ki, o, nicat tapanlardan olsun

Qasas 28:67

Bəs biz saleh deyiliksə, saleh işlər görməmişiksə, Allaha layiqli xidmət etməmişiksə, onda necə? Musanın Qanunu tam itaəti tələb edir və itaət etməyənə dəhşətli cəza təyin edir. Şura və Qasas Surələri bunu təsdiq edir. Bu ayələrdə təsvir edilən saleh əməlləri olmayan adamlara Peyğəmbər İsa Məsihin (s) təklifi var. Həyatınız tam saleh olmayıbmı? Onda İsa Məsihin saleh olmayan bir kəslə görüşü barədə oxuyun. O, hətta xalqın xaini olub.

Peyğəmbər İsa Məsih (s) Lazarı diriltdi və bununla öz vəzifəsinin məqsədini açıqladı. Onun vəzifəsi ölümə qalib gəlməkdir. İndi O, Öz vəzifəsini yerinə yetirmək üçün Yerusəlimə gedir. Yol ilə gedərkən (bu gün Fələstin tərəfdə olan) Yerixo şəhərinin yanından keçdi. Çoxlu möcüzələritəlimi barədə eşidən böyük kütlə Onu qarşılamağa çıxdı. Bu kütlənin içində zəngin, lakin nifrət edilən Zakkay adlı bir adam var idi. O, Yəhudeyanı işğal edən romalılar üçün vergi yığdığına görə zəngin idi. Romalıların tələb etdiyindən də çox vergi yığırdı, bir hissəsini özünə də götürürdü. Yəhudilər ona nifrət edirdilər, çünki yəhudi olduğu halda işğalçı romalılara işləyirdi, öz xalqını da aldadırdı. Onu xain hesab edirdilər.

Beləliklə, balacaboy Zakkay kütlə içərisində Peyğəmbər İsa Məsihi (s) görə bilmirdi, heç kim də ona kömək etmək istəmirdi. İncil onun Peyğəmbər ilə görüşü barədə belə yazır:

«İsa Yerixoya daxil olub oradan keçirdi. Orada vergiyığanların rəisi olan Zakkay adlı varlı bir adam var idi. İsanın kim olduğunu görməyə can atırdı. Amma balacaboy olduğuna görə izdihamın arasından Onu görə bilmirdi. İsanı görmək üçün irəliyə qaçıb bir firon ənciri ağacına dırmaşdı. Çünki İsa oradan keçməli idi.

İsa o yerə çatdıqda yuxarı baxıb onu gördü və ona dedi: “!Ey Zakkay, tez aşağı düş. Bu gün Mən sənin evində qalmalıyam”. O tez aşağı düşüb İsanı sevinclə qəbul etdi. Bütün xalq bunu gördükdə deyinməyə başladı: “Gedib günahkar bir kişinin qonağı oldu!” Zakkay isə ayağa qalxıb Rəbbə belə dedi: “Ya Rəbb, əmlakımın yarısını yoxsullara verərəm və kimdən haqsızlıqla bir şey almışamsa, ona dördqat qaytaracağam”. İsa ona dedi: “Bu gün bu evə xilas gəldi, çünki bu adam da İbrahimin oğludur. Çünki Bəşər Oğlu itmişləri axtarıb xilas etmək üçün gəlmişdir”»

Luka 19:1-10

Zakkayın evinə gedən Peyğəmbərin hərəkətindən adamlar məmnun qalmadılar. Zakkay pis adam idi və hamı bunu bilirdi. Lakin Zakkay günahkar olduğunu bilirdi. Əksərimiz öz günahlarımızı gizlədirik, üstünü örtür və günahsız kimi davranırıq. Lakin Zakkay belə deyildi. O, səhv etdiyini bilirdi. Peyğəmbəri görmək üçün ilk addımı atdı, İsa Məsih isə onu o qədər xoş qarşıladı ki, hamı təəccüb etdi.

İsa Məsih (s) Zakkayın tövbə etməsini, günahdan dönməsini, onu ‘Məsih’ kimi qəbul etməsini istəyirdi. Zakkay bunu edəndə Peyğəmbərin (s) onu bağışladığını və itmiş adamın  ‘xilas’ olduğunu bəyan etdiyini gördü.

Bəs siz və mən necə? Ola bilsin Zakkay qədər xəcalətli işlər görməmişik. Lakin onun qədər pis olmasaq da, Adəm kimi günahlarımızı gizlədə, örtə bilmərik, kiçik günahları və səhvləri görməməzliyə vurmamalıyıq. Pis əməllərimizi kifayət qədər xeyirxah işlərlə örtməyə ümid edirik. Kütlə peyğəmbərin də belə düşündüyünü zənn edirdi. Buna görə də İsa bu adamların heç birinin evinə getmədi və onların Zakkay kimi xilas olduqlarını bəyan etmədi. Yaxşı olar Allah qarşısında günahlarımızı etiraf edək, onları gizlətməyək. İsa Məsihin mərhəmətini axtarsaq dərrakəmizdən üstün olan bağışlanmanın bizə verildiyini görəcəyik.

Bəs Zakkayın pis əməlləri necə yox ola bilərdi?  Məhkəmə Günündən əvvəl o, bağışlandığına necə əmin ola bilərdi? Gəlin oxumaqda davam edək. İsa Məsih (s) Öz vəzifəsini icra etmək üçün  Yerusəlimə yolunu davam edir.

Lazarı dirildən İsa Məsihin xidməti

Duxan Surəsi (44 – Duxan) yazır ki, Qureyş qəbiləsi Məhəmməd peyğəmbərin (s) sözünü rədd etdi və əlamət tələb etdi:

Bunlar mütləq deyəcəklər: “Bizim ancaq bircə ölümümüz var. Biz (bir daha) dirildilməyəcəyik. Əgər doğru deyirsinizsə, onda atalarımızı (dirildib) gətirin!”

Duxan 44:34-36

Onlar Məhəmməd peyğəmbərdən əlamət tələb edərək bir ölünü diriltməsini istədilər. Əhqaf Surəsi (46 – Əqhaf) bir imansızın imanlı valideynlərinə dediyini qeyd edir:

 (Kimisi də) ata-anasına: “Tfu sizə! Məndən əvvəl neçə-neçə nəsillər gəlib-getdiyi halda, siz məni (qəbirdən) çıxarılacağımlamı hədələyirsiniz?”– deyər. Onlar Allahdan yardım diləyərək: “Vay sənin halına! İman gətir, Allahın vədi haqdır!”– deyərlər. O isə: “Bu, keçmişdəkilərin əfsanələrindən başqa bir şey deyildir!”– deyər

Əhqaf 46:17

İmansız dirilməyə istehza edir, çünki belə bir şey görməmişdir. Həm Duxan, həm də Əhqaf Surəsi peyğəmbərin və monoteistlərin imanının həqiqiliyini yoxlayaraq dirilmə tələb edən imansızlar barədə yazır. Peyğəmbər İsa Məsih (s) də eyni adamların qarşıdurması ilə üzləşdi. Bu sınaqdan istifadə edərək, İsa Məsih (s) Öz səlahiyyətini və gəlişinin məqsədini göstərdi.

İsa Məsihin gəlişinin məqsədi nə olub?

İsa Məsih (s) təlim verdi, şəfa verdi, bir çox möcüzələr göstərdi. Lakin şagirdlərinin, davamçılarının və düşmənlərinin yenə də bu sualı var idi: O, nə üçün gəldi? Əvvəlki peyğəmbərlərin əksəriyyəti, Peyğəmbər Musa (s) daxil olmaqla, böyük möcüzələr göstərmişdi. Musa Qanun verdi. İsa isə Özü barədə “Qanunu pozmaq üçün gəlmədim” demişdi. Bəs onda İsa nə üçün gəlmişdi?

İsa Peyğəmbərin (s) dostu ağır xəstələndi. Onun şagirdləri İsa Məsihin (s) gəlib dostuna şəfa verəcəyini zənn etdilər, çünki İsa (s) bir çoxlarına şəfa verirdi. Lakin İsa Məsih (s) qəsdən dostuna şəfa vermədi, çünki məqsədi gəlişinin səbəbini adamlara açıqlamaq idi. İncil belə yazır:

İsa Məsih ölümə qarşı çıxır

«Lazar adlı bir adam xəstələnmişdi. O, Məryəmlə bacısı Martanın yaşadığı Bet-Anya kəndindən idi. Rəbbin üzərinə ətirli yağ çəkib ayaqlarını saçları ilə silən həmin Məryəm idi. Xəstələnən Lazar onun qardaşı idi. Bu səbəbdən iki bacı «ya Rəbb, sevdiyin adam xəstədir» deyə İsaya xəbər göndərdi. İsa bunu eşidib dedi: “Bu xəstəliyin nəticəsi ölüm yox, Allahın izzəti və Allah Oğlunun bununla izzət qazanması olacaq”.

İsa Martanı, onun bacısını və Lazarı sevirdi. Bununla belə, Lazarın xəstələndiyini eşidəndə olduğu yerdə daha iki gün qaldı.  Sonra isə şagirdlərə “yenə Yəhudeyaya gedək” dedi. Şagirdlər Ona dedilər: “Rabbi, oradakı Yəhudilər bir az əvvəl Səni daşqalaq etməyə çalışırdı. Sən yenə də oraya qayıdırsan?” İsa cavab verdi: “Günün on iki saatı işıqlı olmurmu? Kim gündüz vaxtı gəzərsə, büdrəməz, çünki bu dünyanın nurunu görür. Lakin kim gecə vaxtı gəzərsə, büdrəyər, çünki daxilində nur yoxdur”. İsa bu sözləri söylədikdən sonra onlara dedi: “Dostumuz Lazar uyuyub. Mən onu oyatmaq üçün gedirəm”. Onda şagirdlər Ona dedilər: “Ya Rəbb, əgər uyuyubsa, sağalacaq”. İsa onun ölümü barədə danışmışdı, amma onlar elə bildilər ki, yuxuya getdiyini söyləyib. Onda İsa onlara açıqca dedi: “Lazar ölüb. Mən də sizin uğrunuzda, iman etməyiniz üçün orada olmadığıma sevinirəm. Amma gəlin onun yanına gedək”. “Əkiz” adlanan Tomas o biri şagirdlərə dedi: “Biz də gedək ki, Onunla ölək”.

 İsa gəlib Lazarın artıq dörd gündən bəri qəbirdə olduğunu bildi. Bet-Anya ilə Yerusəlim arasında on beş stadi məsafə var idi. Bir çox Yəhudi Marta və Məryəmə qardaşlarının ölümünə görə təsəlli verməyə gəlmişdi. Marta İsanın gəldiyini eşidəndə Onu qarşılamağa çıxdı, ancaq Məryəm evdə oturmuşdu. Marta İsaya dedi: “Ya Rəbb, əgər Sən burada olsaydın, qardaşım ölməzdi. Ancaq bilirəm ki, Sən indi də Allahdan nə diləsən, O, Sənə verəcək”. İsa ona “qardaşın diriləcək” dedi. Marta Ona dedi: “Bilirəm ki, dirilmə zamanı, son gündə o da diriləcək”. İsa ona dedi: “Dirilmə və həyat Mənəm. Mənə iman edən ölsə də, yaşayar, yaşayıb Mənə iman edən də heç vaxt ölməz. Buna inanırsanmı?” Marta Ona cavab verdi: “Bəli, ya Rəbb, inanıram ki, dünyaya gəlməli olan Allahın Oğlu Məsih Sənsən”.

Marta bunu söylədikdən sonra gedib bacısı Məryəmi gizlicə çağırdı və dedi: “Müəllim buradadır, səni çağırır”. Məryəm bunu eşidən kimi tez qalxıb İsanın yanına getdi. İsa hələ kəndə girməyib Martanın Onu qarşıladığı yerdə qalmışdı. Məryəmlə birgə evdə olan və ona təsəlli verən Yəhudilər qadının tez qalxıb bayıra çıxdığını görəndə elə bildilər ki, ağlamaq üçün qəbirin yanına gedir. Buna görə də onun ardınca getdilər. Məryəm İsanın olduğu yerə gəlib Onu gördü və ayaqlarına düşüb dedi: “Ya Rəbb, əgər Sən burada olsaydın, qardaşım ölməzdi”. İsa onun və yanında gələn Yəhudilərin ağladığını görəndə əhvalı pozuldu və həyəcanlandı. İsa onlardan “Mərhumu haraya qoymusunuz?” deyə soruşdu. Ona “Ağa, gəl bax” dedilər. İsa ağladı. Onda Yəhudilər “Bax onu necə də sevirmiş!” söylədilər. Lakin onlardan bəzisi dedi: “Korun gözlərini açan bu Şəxs bir şey edə bilməzdi ki, bu adam ölməsin?”

 O zaman İsa yenə əhvalı pozulmuş halda qəbirin yanına gəldi. Qəbir bir mağara idi və ağzına daş qoyulmuşdu. İsa “daşı götürün” dedi. Mərhumun bacısı Marta Ona dedi: “Ya Rəbb, artıq iylənib, çünki öldüyü dörd gündür”. İsa dedi: “Axı Mən sənə söyləmədimmi, iman etsən, Allahın izzətini görəcəksən?” Beləcə daşıb götürdülər. İsa da başını yuxarı qaldırıb dedi: “Ey Ata, Məni eşitdiyin üçün Sənə şükür edirəm. Bilirəm ki, Məni həmişə eşidirsən. Lakin bunu ətrafımda duran xalq üçün söylədim ki, Məni Sən göndərdiyinə inansınlar”. Bu sözləri söylədikdən sonra “Lazar, bayıra çıx!” deyə bərkdən qışqırdı. Ölü də bayıra çıxdı. Onun əl-ayağı sarğılarla və üzü yaylıqla bağlanmışdı. İsa onlara “onu açın və buraxın getsin” dedi»

Yəhya 11:1-44

Bacılar İsa Məsihin tez gəlib qardaşları Lazara şəfa verəcəyinə ümid edirdilər. İsa Məsih qəsdən ləngiyərək Lazarın ölməyinə imkan yaratdı. Bunun səbəbini heç kəs bilmirdi. Lakin biz Məsihin qəzəbli olduğunu oxuyuruq. O, kimə qəzəbli idi? Bacılara? Kütləyə? Şagirdlərə? Lazara? Yox, o, ölümün özünə qəzəbli idi. Həmçinin, burada İsa Məsihin ağladığı barədə yazılır. İncildə İsa yalnız iki dəfə ağlayır. İsa nə üçün ağladı? Çünki ölüm onun dostunu aparmışdı. Ölüm İsa Məsihdə həm qəzəb, həm də göz yaşı oyatdı.

Adamlara verilən şəfa yaxşı olsa da, ölüm gününü uzaqlaşdırır. Ölüm şəfa alanı da, almayanı da, xeyirxah adamı da, pis adamı da, kişini də, qadını da, dindarı da, dinsizi də bir gün aparır. Bu,  Adəmin günündən belədir. Ölümün səbəbi isə Adəmin itaətsizliyidir. Adəmin bütün nəsli (siz və mən daxil olmaqla) düşmən olan ölümün girovudur. Biz “ölümə çarə yoxdur, ümid yoxdur” deyirik. Xəstəliyə ümid və çarə var, buna görə də Lazarın bacıları şəfaya ümid edirdilər. Lazar öləndə isə onların daha ümidi qalmadı. Bu, bizə də aiddir. Xəstəxanada ümid var, qəbiristanlıqda isə ümid yoxdur. Ölüm sonuncu düşməndir. İsa Məsih bizim üçün bu düşmənə qalib gəlməkdən ötrü gəldi. Lazarın bacılarına da dedi:

“Dirilmə və həyat Mənəm”

Yəhya 11:25

İsa Məsih (s) ölümü məhv etməyə, istəyən bütün adamlara həyat verməyə gəlmişdi. İsa Öz səlahiyyətini göstərmək üçün hamının qarşısında Lazarı diriltdi. Ölüm əvəzinə həyat istəyənlərin hamısına İsa bunu təklif edir.

Peyğəmbərə münasibət

Ölüm bütün adamların sonuncu düşməni olsa da, hər birimizin daha kiçik “düşmənləri” var. Bu düşmənlər (siyasi, dini, etnik və s.) münaqişələrdən yaranır. Bu münaqişələr ətrafdakı adamlarda hər bir zaman baş verir. Bu, İsa Məsihin dövründə də var idi.  Bu möcüzənin şahidlərinə deyilən sözlərdən o dövrün problemləri barədə təsəvvürümüz yaranır. İncildə yazılmış bəzi sözlər bunlardır.

«Onda Məryəmin yanına gələn və İsanın nə etdiyini görən Yəhudilərin bir çoxu Ona iman etdi. Lakin onlardan bəzisi fariseylərin yanına gedib İsanın etdiklərini onlara danışdı.

Onda başçı kahinlər və fariseylər Ali Şuranı toplayıb dedilər: “Nə edək? Bu Adam çoxlu əlamət göstərir. Əgər Ona mane olmasaq, hamı Ona iman edəcək. Romalılar da gəlib məbədimizi və millətimizi məhv edəcək”. Orada olanlardan biri, həmin il baş kahin olan Qayafa onlara dedi: “Siz heç nə bilmirsiniz. Başa düşmürsünüz ki, bütün bu millətin məhv olmağındansa bir Adamın xalq uğrunda ölməsi sizin üçün daha yaxşıdır?” O, bu sözləri özündən söyləmədi, lakin o il baş kahin olduğu üçün peyğəmbərlik edib xəbər verdi ki, İsa bu millətin uğrunda – təkcə millətin uğrunda deyil, Allahın hər tərəfə səpələnmiş övladlarını bir yerə toplamaq üçün öləcək. Beləcə o gündən etibarən İsanı öldürməyi qərara aldılar.

Buna görə də İsa daha Yəhudilərin arasında açıq gəzmirdi. Oradan çöllüyə yaxın diyara, Efrayim adlanan şəhərə getdi və şagirdlərlə orada qaldı.

Yəhudilərin Pasxa bayramı yaxınlaşırdı. Çoxlu adam paklanmaq üçün Pasxadan qabaq kəndlərdən Yerusəlimə getdi. Onlar İsanı axtarırdılar və məbəddə dayanıb bir-birlərinə deyirdilər: “Necə fikirləşirsiniz? O, bayrama heç gəlməyəcəkmi?” Başçı kahinlər və fariseylər Onu tutmaq məqsədi ilə “harada olduğunu kim bilirsə, göstərsin” deyə əmr vermişdilər»

Yəhya 11:45-57

Beləliklə, gərginlik artırdı. Peyğəmbər İsa Məsih (s) ‘dirilmə və həyat’ olduğunu, ölümə qalib gələcəyini bəyan etdi. Bunun cavabında din rəhbərləri İsanı öldürmək qərarına gəldilər. Bir çox adam İsaya iman etmişdi, lakin iman etməyənlərin sayı da az deyildi. Özümüzə sual verək: Lazarın dirilməsini görsəydik, nəyi seçərdik? Biz dindarlar kimi tarixdə izi qalmayan hadisələrdə iştirak edir, ölümdən həyata keçmək təklifini rədd edərdikmi? Yoxsa İsaya iman edərək, tam başa düşməsək də, Onun təklif etdiyi dirilmə ümidini qəbul edərdik? İncil adamların müxtəlif münasibətlərindən yazır. Bu gün də İsanın təklifinə eyni münasibətlər var.

Pasxa bayramı yaxınlaşdıqca gərginlik də artırdı. Bu bayramı Musa (s) peyğəmbər ölümün yan keçməsini xatırlamaq üçün 1500 il əvvəl başlamışdır. İncil bunu açıqlamaqda davam edir və peyğəmbər İsa Məsihin (s) ölümə qalib gəlmək vəzifəsini tamamlamaq üçün hamının xain hesab etdiyi adama kömək əlini uzatmasından yazır.

Peyğəmbər İsa Məsih (s) və Yunus peyğəmbərin əlaməti

Qureyş – Məkkə və Kəəbəni idarə edən Ərəb tayfası olub. Məhəmməd peyğəmbər də həmin tayfadan olub. Qureyş Surəsi (106 – Qureyş) birlik və ya əhdlər barədə yazır:

Qureyşin birliyi xatirinə, onların qış və yay səfərlərindəki birliyi xatirinə…

Qureyş 106:1-2

Yunus Surəsi (10 – Yunus) isə Məhəmməd peyğəmbərin Qureyşə kəlam gətirdiyi barədə yazır.

İçərilərindən bir adama: “İnsanları qorxut və iman gətirənləri müjdələ ki, özlərinin Rəbbinin dərgahında onların etdikləri yaxşılıqların mükafatı vardır!”– deyə vəhy etməyimiz insanlara qəribəmi göründü? Kafirlər: “Sözsüz ki, bu, açıq-aşkar bir sehrbazdır!”– dedilər

Yunus 10:2

Onun sözünü rədd edərək, Qamər Surəsi (54 – Qamər) Qureyşləri xəbərdar etdi…

Sizin kafirləriniz onlardan yaxşıdırmı? Yoxsa Kitablarda sizə toxunulmazlıq vəd edilmişdir? Yoxsa onlar: “Biz qalib gələcək bir dəstəyik!”– deyirlər? Bu dəstə mütləq məğlub olacaq və arxaya dönüb qaçacaqdır. Xeyr! Onlara vəd edilmiş vaxt o Saatdır. O Saat isə daha ağır, daha acıdır

Qamər 54:43-46

Yunus Surəsi həmçinin izah edir ki, peyğəmbərlərin əksəriyyətinin adamlar tərəfindən rədd olunmasına baxmayaraq (Qureyş kimi), Yunus (s) peyğəmbər kimi istisna olub:

(Əzab gəldiyi an) Yunusun qövmündən başqa, iman gətirib imanı özünə fayda verən bir məmləkət (əhli) olubmu? (Yunusun) (qövmü) iman gətirəndə onlardan dünya həyatında rüsvayçılıq əzabını sovuşdurduq və onlara müəyyən vaxta qədər (fani nemətlərdən) faydalanmaq imkanı verdik

Yunus10:98

Yunus peyğəmbər özgə xalqın yanına göndərilmişdi və bu xalq onun sözünü qəbul etdi. Yunus özü isə öz vəzifəsini qəbul etməyərək öhdəlikdən qaçmağa çalışdı; onu böyük balıq uddu. Qaləm Surəsi (68 – Qaləm) Yunusun balığın içində itaətsizliyinə görə tövbə etməsi və peyğəmbər vəzifəsinə qayıtması barədə yazır.

Sən öz Rəbbinin hökmünə səbr et və balıq sahibi (Yunus ) kimi olma! O zaman o, qəm-qüssə içində (Rəbbinə) dua etmişdi. Əgər Rəbbinin mərhəməti ona yetişməsəydi, o, qınanmış halda (heç bir bitki bitməyən) boş yerə atılacaqdı. Lakin Rəbbi onu seçib əməlisalehlərdən etdi

Al-Qaləm 68:48-50

Məhəmməd peyğəmbər kimi, İsa Məsih peyğəmbər də öz xalqının (yəhudilərin) yanına göndərilmişdi. Yəhudilər onu cadugərlikdə təqsirləndirərək onun sözünü rədd etdilər. Beləliklə, peyğəmbər İsa Məsih Yunus peyğəmbərin əlaməti barədə dedi. Bu, nə əlamətdir?

Adamlar İsa Məsihin səlahiyyətinə şübhə edirlər.

İncil peyğəmbər İsa Məsihin (s) təlimi, şəfalarımöcüzələri barədə yazır. Biz bu barədə artıq oxumuşuq. İsa onu dinləyən adamları (biz daxil olmaqla) onun təklifini qəbul etməyə çağırır. İsa ‘canlı suları günahkarlara mərhəmətiitmişləri tapmağı təklif edir və Allahın Padşahlığına daxil olmaq istəyən bütün adamları dəvət edir.

Bu təlimlər o dövrdə yaşayan din rəhbərlərini çaşqınlığa saldılar. Bu din rəhbərləri bugünkü imamlara bənzəyirdilər. Bunlar xüsusilə İsanın səlahiyyətinə şübhə ilə yanaşırdılar. Məsələn, təqsirkar adamlara Allahın mərhəmətini vermək səlahiyyəti Onda varmı? Hamının Allahın Padşahlığına daxil olması üçün qiyməti ödəməyə Onun səlahiyyəti varmı? Beləliklə, din rəhbərləri Onun səlahiyyətini təsdiqləmək üçün Ondan bir əlamət istədilər. İncil onların arasında olan söhbəti qeyd edir:

İsa Yunusun əlaməti barədə deyir

«O zaman bəzi ilahiyyatçılar və fariseylər İsaya dedilər: “Müəllim, Səndən bir əlamət görmək istəyirik”. İsa onlara belə cavab verdi: “Pis və vəfasız nəsil bir əlamət axtarır. Amma ona Yunus peyğəmbərin əlamətindən başqa heç bir əlamət verilməyəcək. Çünki Yunus üç gün-üç gecə nəhəng balığın qarnında necə qalmışdısa, Bəşər Oğlu da üç gün-üç gecə yerin bağrında elə qalacaq. Nineva xalqı qiyamət günündə bu nəsillə birgə qalxıb onu məhkum edəcək. Çünki onlar Yunusun vəzinə görə tövbə etmişdilər. Budur, Yunusdan daha böyük Olan buradadır”»

Matta 12:38-41

Tarixdə yaşamış Yunus peyğəmbər

İsa Məsih (s) Yunus peyğəmbərə işarə edərək cavab verdi. Növbəti zaman xəttində görəcəksiniz ki, Yunus peyğəmbər İsa Məsihdən (s) təxminən 800 il əvvəl yaşayıb.

http://al-injil.net/wp-content/uploads/2017/03/jonah-in-timeline-e1489180437825.jpg

Yunus peyğəmbər zaman xəttində

Yunus peyğəmbər Quranda

Yunus peyğəmbər bit Kitab yazdı. Həmin Kitab peyğəmbərlərin yazılarına daxildir. Quran Yunus barədə belə yazır:

Yunus da, həqiqətən, elçilərdəndir. Bir zaman o, yüklü bir gəmiyə tərəf qaçdı. Başqaları ilə birlikdə püşk atdı və uduzanlardan oldu. O, qınanmağa layiq olduqda balıq onu uddu. Əgər o, Allaha tərif deyənlərdən olmasaydı, balığın qarnında Qiyamət gününə qədər qalardı

Saffat 37:139-144

Peyğəmbər Yunusu böyük balıq uddu, çünki o, Allahın tapşırığından qaçmaq istədi. Allah Yunusa Nineva şəhərinin sakinlərini tövbəyə çağırmağı tapşırmışdı. Nineva şəhəri bugünkü İraqın Mosul şəhərinə yaxın yerləşirdi. İslam alimi Yusuf Əli bu ayə barədə yazır:

Bu, sadəcə bir idiomdur. Bu, Yunusun dəfni və qəbiri olmalı idi. Yunus tövbə etməsəydi onu udmuş məxluqun qarnından bayıra çıxa bilməzdi. Dirilmə günü bütün ölülər diriləcəklər

Qeyd 4125 Yusuf Əli Quranın tərcüməsi

Beləliklə, balığın içində ikən Yunus ölməli idi və yalnız Dirilmə Günündə dirilə bilərdi.

Yunus peyğəmbərin Kitabı

Yunusun Kitabında balığın qarnında olduğu vaxt barədə daha çox təfsilatlar var. Yunus yazır:

«Yunusu udmaq üçün Rəbb böyük bir balıq yetirdi və Yunus üç gün-üç gecə balığın qarnında qaldı. Yunus balığın qarnından Allahı Rəbbə dua edib dedi:

“Əzab içində Rəbbi çağırdım,

O, mənə cavab verdi.

Ölülər diyarının bağrından fəryad etdim,

Sən mənim səsimi eşitdin.

Sən məni dərinə, dənizin qoynuna atdın,

Məni sellər sarıdı,

Sənin bütün ləpələrin və dalğaların

Üstümdən keçdi.

Mən dedim: “Sənin gözlərinin önündən qovuldum”,

Lakin yenə Sənin müqəddəs məbədini görəcəyəm.

Nəfəsim kəsilənə qədər məni sular bürüdü,

Məni dərinliklər aldı,

Başıma yosunlar sarıldı.

Dağların dibinə qədər endim,

Arxamca əbədilik dünya bağlandı.

Lakin, ya Rəbb Allahım, Sən canımı dərin çuxurdan çıxartdın.

Daxilimdə canım üzüləndə Rəbbə üz tutdum,

Mənim duam Sənə,

Sənin müqəddəs məbədinə çatdı.

Puç olan bütlərə səcdə edənlər

Onlara verilən lütfdən imtina edərlər.

Amma mən Sənə şükür nəğməsi ilə qurban gətirəcəyəm,

Əhdimi yerinə yetirəcəyəm.

Xilas Rəbdədir!”

Rəbb balığa əmr etdi və balıq Yunusu ağzından quruya qaytardı»

Yunus 1:17–2:10

‘Yunusun əlaməti’ nədir?

Bildiyimizə görə bir nəfərin (məsələn, Peyğəmbər İsa Məsihin) səlahiyyətinə şübhə varsa, O, qüdrətini, qələbəsini və uğurunu göstərərək Öz səlahiyyətini təsdiq etməlidir. Lakin İsa Məsih Öz səlahiyyətini müdafiə edərək Yunus peyğəmbərin 3 gün ‘ölülər diyarının bağrında’ olmasına istinad edir. Bu 3 gün ərzində Allahın əmrinə itaətsizlik göstərən Yunus “Allahın gözlərinin önündən qovuldu”. Yunus 3 gün dərinlikdə, qaranlıqda qalaraq, Allahın gözü önündən uzaq idi. Bizim üçün bu, bir əlamət deyil. İsa Məsih Öz səlahiyyətini təsdiqləmək üçün niyə Yunusun əlamətini seçdi?

Bu, ilk dəfə deyil ki, zəiflik və ölüm bir əlamət olaraq verilir. Yeşaya peyğəmbər gələcək Qul barədə peyğəmbərlik etmişdi. Yeşaya demişdi ki, insanlar tərəfindən bu Qula xor baxılacaq və Ona nifrət ediləcək, hamı Onun Allah tərəfindən cəzalandırıldığını zənn edəcək; O, sağ adamların arasından çıxarılacaq və quldurlarla dəfn ediləcək. Həmin Qulu əzmək Allahın iradəsi olacaq. Bu da qəribədir. Bu, Yunusun vəziyyətinə bənzəyir. İsa Məsih buna işarə edirdi.

Bunu başa düşmək üçün balığın qarnında dua edən Yunusun son sözlərinə nəzər salaq. O, duasını belə bitirir: “Xilas Rəbdədir”. Biz gələcək Budaq barədə peyğəmbərliyi oxuduq onu ad‘İsa’ olacaq. Bəs “İsa” adının mənası nədir? İbrani dilində adın mənası belədir: “Rəbb xilas edir”. Öz duasında Yunus peyğəmbər etiraf etdi ki, ona (və bizə) xilas olmaq lazımdır və xilası Rəbb Özü edir. Onun duasında hər iki ehtiyacımız əks olunur: xilasa olan ehtiyacımız və xilas edən Rəbdir. İsa Məsihin adı  (İbranicə Yhowshuwa) eyni həqiqəti əks etdirir. Balığın qarnındakı Yunus da bu həqiqəti etiraf etdi: “Xilas Rəbdədir”. Bu, İsa adının mənasıdır.

Peyğəmbər İsa Məsih dindarlarla söhbətini Nineva şəhərinin sakinlərini xatırlamaqla bitirir (Yunus bu şəhərdə vəz etməyə göndərilmişdi). Nəticədə şəhər sakinləri Yunusun sözlərinə iman edərək tövbə etdilər; İsa Məsihin sözlərinə qulaq asan dindarlar isə tövbə etmək istəmirdilər. Onlar xilasa olan ehtiyaclarını etiraf etmək istəmirdilər. Biz öz ürəklərimizə diqqət yetirməliyik. Biz daha çox kimə bənzəyirik: tövbə etmiş Nineva sakinlərinə, yoxsa tövbə etməmiş yəhudi dindarlarına? Siz özünüzü kimə aid edirsiniz?

Biz davam edərək İsa Məsihin həyatını öyrənirik. Yunusun əlaməti Onun həyatında necə icra olundu? İsa Məsihin xidməti sona çatanda Rəbb necə xilas edir?

Peyğəmbər İsa Məsih (s) ‘Həcc’ edir

Həcc Surəsi (22 – Həcc) müxtəlif vaxtlarda verilmiş ayinlər barədə yazır. Lakin əsas məsələ  qurban əti deyil. Əsas məsələ daxilimizdə olanlardır.  

Biz hər bir ümmət üçün qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları (qurban kəsərkən) Allahın adını çəksinlər. Sizin tanrınız Tək olan İlahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən müti olanlara müjdə ver; Onların nə əti, nə də qanı Allaha çatmaz. Ona yalnız sizin təqvanız çatar. Sizi doğru yola yönəltdiyinə görə Onu uca tutasınız deyə, bu (heyvanları) sizə beləcə ram etdi. (Sən isə) yaxşılıq edənləri müjdələ!

Həcc 22:34,37

Həcc zəvvarlığına aid ayinlərdə su əhəmiyyətli yer tutur. Zəvvarlar Zəm-Zəm quyusundan su içməyə çalışırlar. Lakin Mülk Surəsi (Surə 67) bizə vacib bir sualı verir:

“Deyin görüm, əgər suyunuz (yerin dibinə) çöksə, (Allahdan başqa) kim sizə axar su gətirə bilər?”

Mülk 67:30

Peyğəmbər İsa Məsih həmin sualı yəhudi zəvvarlara vermişdi. Yəhudilər Musa peyğəmbərin Qanununa uyğun olaraq zəvvarlıq edirdilər. Gəlin zəvvarlıq mövzusuna diqqət yetirək.

Həcc zəvvarlığı çox məşhurdur. Adamlar 3500 il əvvəl verilmiş Musanın (s) Şəriət Qanunu barədə az bilirlər. Bu Qanun yəhudi imanlılarına hər il Yerusəlim (Əl-Qüds) şəhərinə zəvvarlığı əmr edir. Bu zəvvarlıqlardan birinin adı Çardaqlar bayramı (və ya Sukkotdur). Bu zəvvarlıq bugünkü Həcc zəvvarlığına çox oxşardır. Məsələn, bu zəvvarlıqların hər ikisi təqvimin müəyyən günlərində edilməli idi; hər ikisində heyvanları qurban gətirmək lazım idi; hər ikisində (zəmzəm kimi) xüsusi su əhəmiyyət daşıyırdı; hər ikisində bayırda yatmaq lazım idi, hər ikisində müqəddəs yerin ətrafına yeddi dəfə dolanmaq lazım idi. Yəhudilərin Çardaqlar Bayramı Həcc kimidir. Bu gün yəhudilər Çardaqlar Bayramını bir qədər fərqli qeyd edirlər, çünki  Yerusəlimdəki məbəd b.e.70-ci ilində romalılar tərəfindən dağıdılmışdı.

İncil Peyğəmbər İsa Məsihin (s) zəvvarlığı – Onun ‘Həcci’ barədə yazır. Mətndə izahlar da verilir.

İsa Çardaqlar Bayramına gedir (Yəhya 7)

«Bu hadisələrdən sonra İsa yalnız Qalileyada gəzirdi. Yəhudi başçılarının Onu öldürməyə çalışdıqlarına görə daha Yəhudeyada gəzmək istəmirdi. Yəhudilərin Çardaqlar bayramı yaxınlaşırdı. Qardaşları İsaya dedi: “Buradan çıxıb Yəhudeyaya get ki, şagirdlərin də etdiyin işləri görsün. Çünki Özünü məşhur etməyə çalışan adam heç nəyi gizlicə etməz. Sən bunları edirsənsə, Özünü dünyaya tanıtdır”. Çünki qardaşları da Ona iman etmirdi»

Yəhya 7:1-5

İsa Məsihin qardaşları Ona iman etmədiklərinə görə Peyğəmbərə şübhə ilə yanaşırdılar. Lakin qısa müddət sonra nə isə baş verdi və İsa Məsihin iki qardaşı – Yaqub və Yəhuda Ona öz münasibətlərini dəyişdi. Daha sonra bunlar məktublar yazdılar (bu məktubların adı YaqubYəhuda adlanır) və bu məktublar Əhdi-Cədidə (İncilə) daxildir. Onları nə dəyişdi? İsa Məsihin dirilməsi.

«…İsa onlara dedi: “Mənim vaxtım hələ gəlməyib, sizin üçünsə hər vaxt münasibdir. Dünya sizə nifrət edə bilməz, amma Mənə nifrət edir, çünki Mən onun əməllərinin şər olduğuna şəhadət edirəm. Siz bayrama gedin, Mənsə hələ vaxtım tamam olmadığı üçün bu bayrama getməyəcəyəm”. İsa bu sözləri söylədikdən sonra Qalileyada qaldı.

Ancaq Onun qardaşları bayrama gedəndən sonra O da açıq yox, gizlicə bayrama getdi. Yəhudi başçıları bayramda İsanı axtararaq “O haradadır?” deyirdilər. Camaat arasında Onun barəsində çoxlu dedi-qodu gəzirdi. Bəzisi “yaxşı adamdır”, başqaları isə «xeyr, xalqı aldadır» deyirdi. Lakin Yəhudi başçılarının qorxusundan heç kəs Onun barəsində açıq danışmırdı.

Artıq bayramın yarısı keçəndə İsa məbədə gedib təlim

öyrətməyə başladı. Yəhudi başçıları buna heyrətlənib dedilər: “Bu Adam təhsil almadığı halda necə olub ki savadlıdır?” İsa da onlara cavab verdi: “Öyrətdiyim təlim Mənim deyil, Məni Göndərənindir. Kim Onun iradəsini yerinə yetirmək istəyirsə, təlimimin Allahdan olduğunu, yoxsa Özümdən söylədiyimi biləcək. Özündən söyləyən öz izzətini axtarır, lakin Onu Göndərənə izzət axtaran Şəxs haqdır, Onda yalan olmaz. Qanunu sizə Musa vermədimi? Amma heç biriniz Qanuna əməl etmirsiniz. Niyə Məni öldürməyə çalışırsınız?” Xalq cavab verdi: “Səndə cin var. Kim Səni öldürməyə çalışır?” İsa onlara dedi: “Mən bir iş gördüm və hamınız buna heyrətlənirsiniz. Musa sizə sünnət etməyi buyurdu, amma Musa yox, ata-babalarınız bunun əsasını qoydu. Siz Şənbə günü də adamı sünnət edirsiniz. Musanın Qanunu pozulmasın deyə Şənbə günü adam sünnət edilir; bəs Şənbə günü bir adamı tamam sağaltdığıma görə Mənə niyə qəzəblənirsiniz? Zahirə görə mühakimə etməyin, ədalətlə mühakimə edin”

Onda Yerusəlimlilərin bəzisi dedi: “Öldürməyə çalışdıqları Bu deyilmi? Budur, O açıq danışır, amma Ona bir söz demirlər. Bəlkə rəhbərlər, doğrudan da, Onun Məsih olduğunu öyrəndilər? Ancaq bu adamın haradan olduğunu bilirik, halbuki Məsih gələndə Onun haradan olduğunu heç kəs bilməyəcək”»

Yəhya 7:6-27

O vaxt adamların arasında İsa Peyğəmbərin (s) Məsih olub-olmaması barədə mübahisələr gedirdi. Bəzi yəhudilər Məsihin naməlum yerdən gələcəyini zənn edirdilər. Lakin İsanın haralı olduğunu bildiklərinə görə onu Məsih kimi qəbul edə bilmirdilər. Bəs onlar nəyə əsaslanaraq Məsihin naməlum yerdən gələcəyini deyirdilər? Tövrata? Peyğəmbərin yazılarına? Əsla! Peyğəmbərlər Məsihin gələcəyi yerin adını aydın göstərmişdilər. Mikeya peyğəmbər (s) b.e.ə.700-cü ildə yazmışdı:

Rəbb deyir:

«Ey Bet-Lexem Efrata, sən

Yəhuda nəsillərinin kiçiyi olsan da,

Mənim üçün İsrail üzərində

Hökmdar səndən çıxacaq.

Onun nəsli çox qədimlərə,

Zamanın başlanğıcına gedir»

Mikeya 5:2

Peyğəmbərlik (daha çox təfsilatlar istəyirsinizsə, buraya klik edin) deyirdi ki, hökmdar (= Məsih) Bet-Lexem şəhərindən gələcək. Məsihin doğulması haqqında oxuyaraq gördük ki, O, doğrudan da Bet-Lexemdə dünyaya gəldi. Bu barədə bizim eradan 700 il əvvəl peyğəmbərlik olunmuşdur.

Məsihin gələcəyi yerin məlum olmaması barədə söz dindarlardan gəlirdi. Onlar peyğəmbərlərin yazılarına deyil, küçədəki adamların, o dövrdə yaşayanların, hətta din müəllimlərinin sözlərinə əsaslandılar. Biz cəsarət göstərib bu səhvi təkrar etməməliyik.

Mətn davam edir…

Ancaq bu adamın haradan olduğunu bilirik, halbuki Məsih gələndə Onun haradan olduğunu heç kəs bilməyəcək”. İsa məbəddə təlim öyrədərkən nida edib dedi: “Doğrudan da, Məni tanıyırsınızmı, haradan gəldiyimi bilirsinizmi? Mən Özümdən gəlmədim, lakin Məni Göndərən haqdır. Siz Onu tanımırsınız, Mənsə Onu tanıyıram, çünki Ondan gəlmişəm və O, Məni göndərdi”. Bu sözlərə görə İsanı tutmağa çalışdılar, lakin heç kəs Ona toxunmadı, çünki vaxtı hələ çatmamışdı. Ancaq xalq arasından çoxu Ona iman edib dedi: “Məsih gələndə bu Adamın etdiklərindən çox əlamət göstərəcəkmi?”

Fariseylər xalqın İsa haqqında belə dedi-qodu etdiyini eşitdilər. Başçı kahinlər və fariseylər Onu tutmaq üçün mühafizəçilər göndərdilər. İsa dedi: “Bir az müddət də Mən sizinlə olacağam, sonra isə Məni Göndərənin yanına gedəcəyəm. Siz Məni axtarıb tapmayacaqsınız və Mənim olacağım yerə gələ bilməzsiniz”. Bunun cavabında Yəhudilər öz aralarında dedilər: “Bu Adam hara gedəcək ki, Onu tapa bilməyəcəyik? Yunanlar arasına səpələnmiş Yəhudilərin yanına gedib Yunanlaramı təlim öyrədəcək? “Siz Məni axtarıb tapmayacaqsınız və Mənim olacağım yerə siz gələ bilməzsiniz” sözü ilə nə demək istəyir?

Bayramın sonuncu, təntənəli günündə İsa qalxıb nida edərək dedi: «Kim susayıbsa, yanıma gəlib içsin. Müqəddəs Yazılarda deyildiyi kimi, Mənə iman edənin daxilindən həyat suyu axan çaylar çıxacaq». Bunu Ona iman edənlərin alacaqları Ruh barədə söylədi. Ruh isə hələ verilməmişdi, çünki İsa hələ izzətlənməmişdi»

Yəhya 7:27-39

Bayram günündə yəhudilər Yerusəlimin cənubunda yerləşən xüsusi bulaqdan su içir, “su darvazası” adlanan giriş ilə şəhərə girir və məbəddəki mehraba həmin sudan gətirirdilər. Bu müqəddəs ayini icra edən yəhudilərə müraciət edərək peyğəmbər İsa Məsih (s) nida etdi, daha əvvəl söylədiyi sözləri təkrarladı ki, canlı suların mənbəyi O Özüdür. Bunu deməklə O,  adamların qəlbində olan və günaha aparan susuzluğu onlara xatırladırdı. Peyğəmbərlər bu barədə əvvəllər də yazırdılar.

«Xalqın bir qismi bu sözləri eşidəndə “Bu, doğrudan da, gəlməli olan peyğəmbərdir” dedilər. Başqaları isə “Bu, Məsihdir” söylədi, ancaq bəziləri dedi: “Nə? Məsih Qalileyadanmı gəlir? Məgər Müqəddəs Yazılarda deyilmir ki, Məsih Davudun nəslindən, Davudun yaşadığı Bet-Lexem kəndindən gəlir?” Beləcə İsa barədə xalq arasında fikir ayrılığı oldu. Bəziləri Onu tutmaq istədi, amma heç kəs Ona toxunmadı»

Yəhya 7:40-44

Bu gün olduğu kimi, o vaxt da, adamlar peyğəmbər İsa Məsih (s) barədə fikir ayrılığında idilər. Daha əvvəl oxuduğumuz kimi, peyğəmbərlər Məsihin Bet-Lexem şəhərində doğulacağı barədə demişdilər (İsa həmin şəhərdə doğuldu). Bəs “Məsih Qalileyadanmı gəlir?” sözü necə? Yeşaya peyğəmbər (s) b.e.ə.700-cü ildə yazmışdır:

“Əzab çəkmiş xalq qaranlıqda qalmayacaq. Keçmişdə Rəbb Zevulun və Naftali bölgələrini alçaltdı, Gələcəkdə isə dənizkənarı yolu, İordan çayının o biri tayını, Müxtəlif millətlər yaşayan Qalileyanı Şərəfə çatdıracaq. Zülmətdə yaşayan xalq Möhtəşəm bir işıq gördü. Ölüm kölgəsi diyarında məskunlaşanların Üzərinə nur doğdu”

Yeşaya 9:1-2

Peyğəmbərlər Məsihin təlim verəcəyi barədə yazırdılar: Qalileyada (“Möhtəşəm bir işıq”) – İsa  Öz təliminburadabaşladımöcüzələrinin əksəriyyətini burada göstərdi. Adamlar yenə də səhv etdilər, çünki onlar peyğəmbərlərin kitablarını diqqətlə tədqiq etmədən ətrafdakıların qəbul etdiyinə inanırdılar. 

Yəhudi Liderlərinin İnamsızlığı

«Onda mühafizəçilər başçı kahinlərin və fariseylərin yanına qayıtdılar. Onlar mühafizəçilərdən “Niyə Onu gətirmədiniz?” deyə soruşdular. Mühafizəçilər cavab verdilər: “Hələ indiyəcən heç bir insan belə danışmayıb”. Fariseylər onlara dedilər: “Yoxsa sizi də aldadıb? Gör bir rəhbər yaxud bir farisey Ona iman etdimi? Bu Qanunu bilməyən xalqa gəlincə, onlar lənətə gəlib!” Aralarından biri – bundan qabaq İsanın yanına gələn Nikodim onlara dedi: “Qanunumuza görə, bir adama qulaq asmadan və nə etdiyini bilmədən onu mühakimə etmək doğrudurmu?” Onlar Nikodimə dedi: “Bəlkə sən də Qalileyadansan? Araşdırsan, görərsən ki, Qalileyadan peyğəmbər çıxmaz”»

Yəhya 7:45-52

Qanun müəllimləri səhv edirdilər, çünki Yeşaya peyğəmbər Qalileyadan gələn möhtəşəm nur barədə yazırdı.

Bu mətni oxuyanda ağlıma iki fikir gəldi. Birincisi, bilik çox az olsa da, böyük səylə dindar hərəkətləri etmək asandır. Biz belə edirikmi?

“Onların barəsində şəhadət edirəm ki, Allah naminə qeyrət çəkirlər, amma bu qeyrət biliyə əsaslanmır”

Romalılara 10:2

Düzgün məlumat almaq üçün biz peyğəmbərlərin yazılarını öyrənməliyik.

İkincisi, peyğəmbər İsa Məsih (s) bir təklif edir. Onların Həcci zamanı o dedi:

«Bayramın sonuncu, təntənəli günündə İsa qalxıb nida edərək dedi: “Kim susayıbsa, yanıma gəlib içsin. Müqəddəs Yazılarda deyildiyi kimi, Mənə iman edənin daxilindən həyat suyu axan çaylar çıxacaq”»

Yəhya 7:37-38

Bu təklif susayan hər bir kəsə – təkcə yəhudi və ya xristianlara deyil, susayan hər bir kəsə verilir. Sizin daxilinizdə susuzluq varmı? (bura). Zəmzəm quyusundan içmək gözəldir. Bəs daxili susuzluğumu yatıra bilən Məsihdən nə üçün içməyək?

İsa Məsih (s) itmişləri tapmaq üçün gəlmişdir

Fussilət Surəsi (41 – Fussilət) Məhkəmə Günü barədə yazır. Həmin gün adamın öz dərisi belə, onlara qarşı şahidlik edəcək. Adamlara belə deyiləcək:

Sizin öz Rəbbiniz barəsində bu zənniniz sizi məhv etdi və siz ziyan çəkənlərdən oldunuz.

Fussilət 41:23

Onlara aid qərar belə olacaq:

“Biz onlara (fasiq) yoldaşlar qoşduq və (bu dostlar) onlara öndəkilərini və arxadakılarını gözəl göstərdilər (dünyanı sevdirib, axirəti unutdurdular). Onlardan əvvəl gəlib-getmiş cinlərdən və insanlardan olan ümmətlər barəsindəki Söz onlar barəsində də gerçək oldu. Həqiqətən də, onlar ziyana uğradılar”

Fussilət 41:25

Bu ayə məhvə getdiyimizi bizə xatırladır. Bu ayə sizə də aiddir. Bu, böyük dərddir. Muminun Surəsi (23 – Muminun) izah edir:

“(O gün) məhz tərəziləri ağır gələnlər nicat tapacaqlar. Tərəziləri yüngül gələnlər isə özlərini ziyana uğradanlardır. (Onlar) Cəhənnəmdə əbədi qalacaqlar”

Muminun 23:102-103

Tərəziləri ağır gələnlər üçün xilasa ümid var. Tərəziləri yüngül gələnlər isə ümidsiz vəziyyətdə məhvə doğru gedirlər. Muminun Surəsi onların məhvi barədə yazır. Beləliklə, adamlar iki hissəyə bölünür: dindar, təmiz (xilasa ümidi olanlar) və natəmiz günahkarlar. İsa Məsih məhz natəmiz günahkarlar üçün gəldi. Natəmiz günahkarlar məhvə doğru gedənlərdir. Bu barədə Fussilət və Muminun Surələri yazır.

Çox vaxt dindarlar murdar olmamaq üçün günahkarlardan ayrı gəzirlər. Peyğəmbər İsa Məsihin (s) dövründə Şəriət Qanununun müəllimləri də belə edirdilər. Onlar murdar adamlardan ayrı gəzirdilər və öz təmizliklərini qoruyurdular. Lakin İsa Məsih (s) əsasən ürəyin paklığı barədə öyrədirdi. Buna görə də O, ayinlərlə özünü pak edən adamların yanında deyildi. İncil İsa Məsihin (s) günahkarlara yaxın olması və dindarların bundan narazı olmaları barədə belə yazır:

«Bütün vergiyığanlar və günahkarlar İsanı dinləmək üçün Ona yaxınlaşırdılar. Fariseylər və ilahiyyatçılar isə “bu adam günahkarları qəbul edir və onlarla yemək yeyir” deyə deyinirdilər»

Luka 15:1-2

Bəs İsa Məsih (s) niyə günahkarları qəbul edir və onlarla yemək yeyirdi? O, günahı sevirdimi? Peyğəmbər öz tənqidçilərinə üç məsəl və ya hekayə ilə cavab verdi.

İtmiş qoyun barədə məsəl

«Amma İsa onlara bu məsəli çəkdi: Sizlərdən birinin yüz qoyunu olsa və onlardan birini itirsə, doxsan doqquzunu çöldə qoyub itmiş qoyunu tapanadək onu axtarmazmı? Tapanda isə onu sevinclə çiyinlərinə qoyar. Evə gələndə öz dostlarını və qonşularını çağırıb belə deyər: “Mənimlə birlikdə sevinin, itmiş qoyunumu tapmışam!”  Sizə bunu deyirəm: beləcə də göydə tövbə edən bircə günahkara görə tövbəyə ehtiyacı olmayan doxsan doqquz saleh insan üçün olduğundan daha çox sevinc olacaq»

Luka 15:3-7

Bu hekayədə Peyğəmbər (s) bizi qoyunlara, Özünü isə çobana bənzədir. Yaxşı çoban itmiş qoyunu axtardığı kimi, O, Özü də itmiş adamları axtarır. Ola bilsin, ailənizdən və ətrafdakı adamlardan gizlicə günaha batmışınız və bu barədə heç kim bilmir. Yaxud həyatınız, bütün problemləriniz o qədər çətindir ki, özünüzü itmiş hiss edirsiniz. Bu məsəl ümid verir, çünki siz bilirsiniz ki, İsa peyğəmbər (s) sizi tapmağa və sizə kömək etməyə çalışır. Nə qədər ki, hələ məhv olmamısınız, O, sizi xilas etmək istəyir.

Daha sonra O, ikinci məsəli danışdı.

İtmiş pul haqqında məsəl

«Yaxud on dirhəmi olan hansı bir qadın bir dirhəmini itirsə, çıraq yandırıb evi süpürərək onu tapanadək diqqətlə axtarmaz? Tapanda öz rəfiqələrini və qonşularını çağırıb deyər: “Mənimlə birlikdə sevinin, itirdiyim dirhəmi tapmışam!” Sizə bunu deyirəm: Allahın mələklərinin önündə də tövbə edən bir günahkara görə sevinc olur”»

Luka 15:8-10

Bu məsəldə dəyərli, lakin itmiş dirhəm biz, pulu axtaran kəs isə İsadır (s). Müşkül ondadır ki, “dirhəm” itmiş olduğunu bilmir və itdiyini hiss etmir. İtkini hiss edən qadın yeri səylə süpürməyə başlayır və dəyərli dirhəmi tapana qədər onu diqqətlə axtarır. Bəlkə də siz özünüzü itmiş hiss etmirsiniz. Lakin həqiqət budur ki, hər birimiz tövbə etməliyik. Siz tövbə etməmisinizsə, (hiss etsəniz də, hiss etməsəniz də) siz məhvə gedirsiniz. İsa (s) peyğəmbərin gözündə siz dəyərli, lakin itmiş pulsunuz; o, itkini hiss edir və tövbəni sizə aydın etməyə çalışır.

Onun üçüncü məsəli çox təsirlidir.

İtmiş oğul haqqında məsəl

«İsa bunu da danışdı: Bir adamın iki oğlu var idi. Oğlanlardan kiçiyi atasına dedi: “Ata! Var-dövlətindən payıma düşəni mənə ver”. Atası da varını onların arasında bölüşdürdü.

Bir neçə gün sonra kiçik oğul nəyi vardısa, yığıb uzaq bir diyara yollandı. Orada pozğun həyat sürüb var-dövlətini heç-puç etdi. Oğlan hər şeyini xərclədikdən sonra o ölkədə böyük bir aclıq oldu. O korluq çəkməyə başladı. Buna görə də oğlan gedib o ölkənin sakinlərindən birinin yanında iş tapdı. Bu adam onu öz otlaqlarına donuz otarmağa göndərdi.  Oğlan donuzların yediyi keçibuynuzu qabıqları ilə qarnını doydurmağa şad olardı. Amma heç kim ona bir şey vermirdi.

Onda oğlan ağlı başına gələndə dedi: “Atamın nə qədər muzdlu işçisi var, hamısının da doyunca yeməyə çörəyi var. Mənsə burada acından ölürəm! Durub atamın yanına gedəcəyəm və ona deyəcəyəm: ‹Ata, mən göyə və sənə qarşı günah etdim. Mən artıq sənin oğlun adlanmağa layiq deyiləm. Məni öz muzdlu işçilərinin biri kimi qəbul et›”. O durub öz atasının yanına getdi.

Oğul hələ uzaqda ikən atası onu gördü. Ona rəhmi gəldi və qaçıb onun boynuna sarıldı və öpdü. Oğul dedi: “Ata! Mən göyə və sənə qarşı günah etdim. Mən artıq sənin oğlun adlanmağa layiq deyiləm”. Atası isə öz qullarına dedi: “Tez olun, ən gözəl xalat gətirin və onu geyindirin. Barmağına üzük və ayaqlarına çarıq taxın. Kökəldilmiş dananı gətirin, kəsin: gəlin yeyib-şadlanaq! Çünki bu oğlum ölmüşdü, yenə həyata qayıtdı. O itmişdi, tapıldı”. Beləliklə, şadlıq etməyə başladılar.

Atanın böyük oğlu isə tarlada idi. Qayıdaraq evə yaxınlaşanda çalğı və rəqs səsləri eşitdi. O, nökərlərdən birini yanına çağırıb soruşdu: “Bu nədir?” Nökər ona dedi: “Qardaşın qayıdıb. Atan da onun sağ-salamat qayıtmasına görə kökəldilmiş dananı kəsib”. Böyük oğul isə hirsləndi və içəri girmək istəmədi. Atası bayıra çıxıb ona yalvardı. Amma o, atasına belə cavab verdi: “Bax neçə ildir ki, sənin üçün qul kimi işləyirəm. Heç zaman sənin əmrindən çıxmamışam. Amma mənə heç vaxt bir oğlağı belə, qıymadın ki, dostlarımla şadlıq edim. Bu oğlunsa sənin bütün varını fahişə qadınlara sərf edib. Amma o qayıdanda sən onun üçün kökəldilmiş dananı kəsdin”. Atası isə ona dedi: “Oğlum, axı sən həmişə mənimləsən və bütün varım sənindir. Lakin sevinmək və şadlanmaq lazımdır. Çünki sənin bu qardaşın ölmüşdü, həyata qayıtdı. O itmişdi, tapıldı!”»

Luka 15:11-32

Bu hekayədə bizi ya dindar böyük, ya da yolunu azmış kiçik qardaş təmsil edir. Böyük qardaş dini qaydaların hamısına riayət etsə də, atasının sevən ürəyini dərk etmədi. Kiçik oğul isə evi tərk edərək azad olduğunu düşünsə belə, axırda alçalıb yoxsul nökər oldu.  Sonra ağlı başına gəldi, evə getmək imkanı barədə düşündü. Evə qayıtmaq – səhv etdiyini boynuna almaq deməkdir, bunun üçün isə həlimlik tələb olunur. Bu hekayə bizə tövbənin nə olduğunu izah edir. Yəhya (s) peyğəmbər tövbə barədə cəsarətlə öyrədirdi.

Qürurunu sındırıb atasının yanına qayıdanda onda ümid və təsəvvür etmədiyi məhəbbəti gördü. Çarıq, xələt, üzük, oğlaq, yeyib-içmək, atanın onu qəbul etməsi – bunların hamısı məhəbbəti göstərir. Bu hekayə bizə Allahın məhəbbətini anlamağa kömək edir. Allah bizi çox sevir və Ona tərəf dönməyimizi istəyir. Bunun üçün tövbə gərəkdir. Tövbə etsək Allahın bizi qəbul etməyə hazır olduğunu görəcəyik. Peyğəmbər İsa Məsih (s) bizə bunu öyrətmək istəyir. Bu məhəbbətə özünüzü həvalə edərək onu qəbul etməyə hazırsınızmı?

Peyğəmbər İsa Məsih (s) mərhəmət göstərir


Şəriət Qanununu pozmusunuzmu? Heç birimiz Şəriəti pozmaq istəmirik, lakin çoxlarımız günah və səhvlərimizi gizlədərək xəcalətdən qurtulacağımıza ümid edirik. Bəs günahınız açılsa, nəyə ümid edəcəksiniz?

Loğman Surəsi (31 – Loğman) bizə xatırladır:

Bu, hikmətli Kitabın ayələridir. Xeyirxah əməl sahiblərinə doğru yolu göstəricisi və rəhmətdirLoğman

Loğman surəsi 31: 2-3

Loğman Surəsi deyir ki, ‘Xeyirxah əməl sahibləri’ rəhmə ümid edə bilərlər. Həmçinin, Hicr Surəsi (15 – Hicr) çox vacib olan bir sualı verir:

(İbrahim) dedi: “(Doğru yol­­dan) azanlardan başqa Rəbbinin mərhəmətindən kim ümidini üzər?”

Hicr 15:56

Bəs doğru yoldan azanlar necə? İsa Məsihin vəzifəsi doğru yoldan azanlara və mərhəmətə layiq olmayanlara aiddir. İsa peyğəmbər (s) günahlarına görə xəcalət çəkənlərə mərhəmət göstərə bilirdi.

Peyğəmbər İsa Məsih (s) təlim verəndə bu, gənc bir qadınla baş verdi. İncil belə yazır:ImageDrag an image, upload a new one or select a file from your library.UploadMedia LibraryInsert from URL

Qadın zinakarlığa tutuldu

«Səhər tezdən yenə məbədə gəldi. Bütün xalq Onun yanına toplaşdı, O da oturub onlara təlim öyrətməyə başladı. İlahiyyatçılar və fariseylər zina üstündə tutulmuş bir qadını oraya gətirdilər. Onu ortaya çıxarıb İsaya dedilər: “Müəllim, bu qadın zina edərkən əməlində yaxalandı. Qanunda Musa bizə əmr edib ki, belələrini daşqalaq edək. Bəs Sən nə deyirsən?” Bunu İsanı sınamaq üçün deyirdilər, Onu ittiham etmək üçün bəhanə axtarırdılar. Amma İsa əyilib barmağı ilə yerə yazı yazmağa başladı. Ondan təkrar soruşduqları zaman dikəlib onlara dedi: “Sizdən kim günahsızdırsa, qadına birinci daş atsın”. Sonra yenə əyilib yerə yazı yazdı. Bu sözləri eşidənlər başda ağsaqqallar olmaqla bir-bir oradan uzaqlaşdılar. İsanı tək qoydular, qadın da ortada idi. İsa dikəlib ona dedi: “Qadın, onlar hara getdilər? Bəs heç kim səni məhkum etmədi?” Qadın “heç kim, Ağa” dedi. Onda İsa dedi: “Mən də səni məhkum etmirəm, get, daha günah etmə”» Yəhya 8:2-11

Bu qadın zina edərkən yaxalandı və Musa Peyğəmbərin (s) Şəriət Qanunu ilə (s) onu daşqalaq etmək istədilər, lakin əvvəlcə onu Peyğəmbər İsa Məsihin (s) yanına gətirdilər və Onun qərarını bilmək istədilər. O, Qanunun həqiqətini dəstəkləyəcəkmi? (Əslində, Şəriətə görə, zina edən həm kişi, həm də qadın daşqalaq olunmalı idi, lakin bu dəfə yalnız qadını cəzalandırmaq istəyirdilər).

Allahın ədaləti və bəşəriyyətin günahı

İsa Məsih (s) Qanunu pozmadı. Qanun Allah tərəfindən verilmişdir və mükəmməl ədaləti göstərirdi. Lakin İsa günahı olmayan adamın birinci daşı atmasını söylədi. Burada olan Qanun müəllimləri Zəbur ayəsini xatırladılar:

“Rəbb göylərdən bəşər övladına baxır. Görəsən Allahı dərk edən, Onu axtaran varmı? Hamı birgə pozulub, namus əldən gedib, bir nəfər də olsun yaxşı iş görən yoxdur”

Zəbur 14:2-3

Yəni günah edən təkcə imansızlar, kafirlər və bütpərəstlər deyil; Allaha və Onun peyğəmbərlərinə iman edənlər də günah edirlər. Əslində, bu ayəyə əsasən, Allah adamlara baxanda bir nəfər belə, xeyirxah insan tapmır.

Musanın (s) Şəriət Qanunu Allahın mükəmməl ədalətini adamlara göstərmək üçün verilmişdi. Qanuna riayət edənlər saleh olurdular. Lakin Qanunun tələbləri çox yüksək idi, bir pozuntu belə, buraxmaq olmazdı.

Allahın mərhəməti

“Hamı günah işlətmişdir”. Buna görə də, başqa təminat olmalı idi. Bu təminat salehliyi qazandırmırdı, çünki adamlar Qanunu yerinə yetirə bilmirdilər. Buna görə də, bu təminat Allahın başqa xüsusiyyətinə – mərhəmətinə əsaslanırdı. Allah borcu Öz mərhəməti ilə əvəz etdi. Musa (s) peyğəmbərin Qanununda bu barədə yazılıb: Qapı dirəyinə qurban qanını sürtən hər bir kəsə Pasxa quzusunun qurbanı mərhəmət və həyat təmin etdi; Harunun (s) İnəyi (Surə 2 Bəqərə Surəsi həmin inəyin adını daşıyır) . Hətta lap əvvəldə,  Adəmə paltar veriləndə mərhəmətə artıq ümid var idi.   Habilin (s) qurbanında mərhəmət var idi,  Nuh (s) peyğəmbərə mərhəmət verilmişdi.  Əhdi-Ətiq kitabları  da mərhəmət barədə yazaraq ona ümid edir:

Bir gün içində bu ölkənin günahını ortadan götürəcəyəm…» Zəkəriyyə 3:9

İndi isə peyğəmbər İsa Məsih (s) mərhəmətə ümidi olmayan bir adama mərhəmət edir. Maraqlıdır ki, qadının dini barədə söhbət getmir. Biz bilirik ki, peyğəmbər İsa Məsih  Dağüstü Vəzində demişdi:

“Nə bəxtiyardır mərhəmətli olanlar! Çünki onlara mərhəmət ediləcək” Matta 5:7

“Mühakimə etməyin ki, siz də mühakimə olunmayasınız. Çünki hansı hökmlə mühakimə etsəniz, onunla da mühakimə olunacaqsınız. Siz hansı ölçü ilə ölçsəniz, sizin üçün də eyni ölçü ilə ölçüləcək”

Matta 7:1-2

Mərhəmət göstərin ki, mərhəmət alasınız

Məhkəmə Günündə hər birimizə mərhəmət gərəkdir. Peyğəmbər İsa Məsih (s) Qanunu açıq-aşkar pozan və mərhəmətə layiq olmayan adama mərhəmət etmək istəyirdi. Peyğəmbərin sözünə görə, göstərdiyimiz mərhəmətin qədəri alacağımız mərhəmətin qədərini müəyyən edir. Başqalarının günahlarını mühakimə etməyə cəldik; ətrafımızda çox münaqişələr baş verir. Bizə pislik edənlərə mərhəmət göstərsək ağıllı iş görmüş olarıq. Gəlin Allahdan bizi dəyişməsini xahiş edək; bizi mərhəmətə layiq olmayanlara mərhəmət edən peyğəmbər İsa Məsih (s) kimi etsin. Bu halda mərhəmətə layiq olmayan bizlər də ehtiyac duyanda mərhəmət alacağıq. Bu halda İncilin Xoş Xəbərində bizə təklif olunan mərhəməti biz dərk edə bilərik.

Yəhya peyğəmbər (s) əzab çəkir və şəhid olur

Munafiqun Surəsi (Surə 63) Məhəmməd (s) peyğəmbərə yalan söyləyən adamlar barədə yazır:

“Münafiqlər sənin yanına gəldikləri zaman: “Biz şəhadət veririk ki, sən Allahın Elçisisən!”– deyirlər. Allah da bilir ki, sən Onun Elçisisən. Allah şahiddir ki, münafiqlər əsl yalançıdırlar.

Onlar andlarını sipər edib insanları Allah yolundan döndərdilər. Həqiqətən, onların törətdikləri əməllər necə də pisdir!”

Surə Munafiqun 63:1-2

Münafiqlərdən (ikiüzlülərdən) fərqli olaraq, Zumər Surəsi (Surə 39) doğru ‘şahidliyi’ təsvir edir.

“Yer öz Rəbbinin nuru ilə işıqlanacaq, əməllər yazılmış kitab hər kəsin qarşısına qoyulacaq, peyğəmbərlər və şahidlər gətiriləcəkdir. Onların arasında ədalətlə hökm veriləcək və onlara haqsızlıq edilməyəcəkdir”

Zumər Surəsi 39:69

Peyğəmbər İsa Məsihin (s) dövründə həqiqi şahidə ‘şəhid’ deyirdilər. Şəhid həqiqətə şahidlik edən adamdır. İsa Məsih Öz şagirdlərinə ‘şəhidlər’ deyirdi:

“Müqəddəs Ruh üzərinizə enəndə siz qüdrət alacaqsınız və Yerusəlimdə, bütün Yəhudeya və Samariyada, həmçinin yer üzünün qurtaracağınadək hər yerdə Mənim şahidlərim olacaqsınız”

Həvarilərin İşləri 1:8

‘Şəhid’ sözü düzgün şəhadət edənlərə aid olunurdu.

Bu gün isə, “şəhid” sözü çox istifadə olunur. Bir çox müharibələrdən birində ölən adama da şəhid deyirlər. Dini davada ölənə də şəhid deyirlər. Belə adamı onun tərəfi “şəhid”, digər tərəfi isə kafir adlandırır.

Bu, düzgündürmü? İncil Yəhya peyğəmbərin (s) qətlə yetirilməsi barədə yazır. Həmin vaxt İsa Məsih (s) adamlara xidmət edirdi və bu hadisəni belə izah edir. İncil yazır:

«O vaxt İsa barədə olan xəbərləri hökmdar Hirod eşitdi. Nökərlərinə dedi: «Bu, Vəftizçi Yəhyadır. O, ölülər arasından dirilib. Buna görə də O, möcüzələr yaradır».

Hirod qardaşı Filipin arvadı Hirodiyaya görə Yəhyanı tutduraraq qollarını qandalladıb zindana saldırmışdı. Çünki Yəhya Hiroda demişdi: “Hirodiyanı almaq sənə qadağandır”. Hirod Yəhyanı öldürmək istəyirdi, amma camaatdan qorxurdu. Çünki camaat Yəhyanı peyğəmbər sayırdı.

Hirodun ad günü qeyd ediləndə Hirodiyanın qızı ortaya çıxıb rəqs etməyə başladı. Bu, Hirodun xoşuna gəldi. O and içib bəyan etdi ki, qız nə istəsə, ona verəcək. Qız isə anasının təhriki ilə dedi: “Vəftizçi Yəhyanın başını burada bir sini içində mənə ver”. Padşahı kədər bürüdü, amma içdiyi andlara və qonaqlara görə əmr etdi ki, ona istədiyini versinlər. Beləliklə, zindanda Yəhyanın boynunu vurdurdu. Onun başı bir sini içində gətirilib qıza verildi. Qız da anasına apardı. Yəhyanın şagirdləri gəlib onun cəsədini götürdülər. Onu basdırdılar və gəlib İsaya bu barədə xəbər verdilər»

Matta 14:1-12

Əvvəlcə, Yəhya peyğəmbərin (s) həbs olunduğunu görürük. Padşah (Hirod) qardaşından onun arvadını almışdı. Bu, Musanın Şəriət Qanununa (s) zidd idi. Yəhya peyğəmbər (s) bunun günah olduğunu hamıya dedi. Lakin padşah peyğəmbərin sözünə baxmaq əvəzinə onu zindana saldı. Padşahın arvadı yeni nikahdan istifadə edərək (artıq böyük padşahın arvadı olduğuna görə) peyğəmbərin ölümünü istədi. Onun böyük qızı qonaqlıqda padşah və əyanların qarşısında şəhvani rəqs etdi. Padşah rəqsi bəyənib istədiyini verəcəyinə and içdi. Gənc qızın anası ona Yəhya peyğəmbərin (s) başını istəməyi öyrətdi. Beləliklə, həqiqəti söylədiyinə görə zindana düşən Yəhya peyğəmbər (s) edam edildi: çünki qızın şəhvani rəqsi padşahı valeh etmişdi. 

Həmçinin Yəhya peyğəmbərin (s) tək döyüşmədiyini görürük. O, padşahı öldürməyə çalışmadı. O, sadəcə, həqiqəti danışırdı. Özünü müdafiə etməyə gücü olmasa da, günahkar padşaha xəbərdarlıq etməkdən qorxmurdu. O, Musa (s) peyğəmbərin Şəriət Qanununu sevdiyinə görə həqiqəti danışırdı. Bu, bizim üçün yaxşı nümunədir. Biz də (həqiqəti danışaraq) döyüşə bilərik; (peyğəmbərlərin həqiqəti) uğrunda döyüşə bilərik. Yəhya peyğəmbər (s) padşahı öldürməyə çalışmadı, inqilaba rəhbərlik etmədi, müharibə başlamadı.

Yəhyanın şahidliyinin nəticəsi

Onun davranışı çox təsirli oldu. Padşah qətlə görə vicdan əzabı çəkdi. Peyğəmbər İsa Məsihin (s) səlahiyyətli təlimi və möcüzələri barədə eşidəndə Yəhyanın (s) dirildiyini zənn etdi.

Hirodun xaincəsinə Yəhya peyğəmbəri öldürməsi barədə Fil Surəsi (Surə 105) yazır.

“Rəbbinin fil sahiblərinə nələr etdiyini görmədinmi?

Məgər Rəbbin onların hiyləsini dolaşığa salmadımı?

Onların üzərinə qatar-qatar quşlar göndərdi.

O quşlar ki, onların üstünə odda bişmiş bərk gildən daşlar yağdırdı”

Surə Fil 105:1-4

İsa Məsih (s) Yəhya peyğəmbər (s) barədə dedi:

“Onlar gedərkən İsa camaata Yəhya haqqında danışmağa başladı: «Çölə nəyə baxmağa getmişdiniz? Küləyin sarsıtdığı qamışamı? Bəs onda nəyə baxmağa getmişdiniz? Nəfis toxunmuş paltar geymiş bir adamamı? Amma nəfis toxunmuş paltar geyənlər padşahların saraylarında qalır. Bəs onda nəyə baxmağa getmişdiniz? Bir peyğəmbərəmi? Bəli, sizə deyirəm, hətta peyğəmbərdən də üstün birinə. Bu o adamdır ki, onun haqqında yazılıb:

“Budur, Sənin önündə Öz elçimi göndərirəm,

O, Sənin qabağında yolunu hazırlayacaq”.

Sizə doğrusunu deyirəm: qadından doğulanlar arasında Vəftizçi Yəhyadan daha üstün olan meydana çıxmayıb. Amma Səmavi Padşahlıqda ən kiçik olan ondan üstündür. Vəftizçi Yəhyanın günlərindən indiyə qədər Səmavi Padşahlıq zorla alınır və zor işlədənlər onu ələ keçirir. Çünki bütün Peyğəmbərlər və Qanun Yəhyaya qədər peyğəmbərlik etdi. Əgər onu qəbul etmək istəyirsinizsə, gəlməli olan İlyas odur. Qulağı olan eşitsin!”

Matta 11:7-15

Məsih Yəhyanın (s) böyük peyğəmbər və ‘Yolu hazırlamaq üçün gələcək’ adam olduğunu təsdiqləyir. Yəhya (s) Səmavi Padşahlıqdadır. O vaxt böyük hökmdar olan padşah Hirod isə peyğəmbərin sözünə itaət etmədiyinə görə Səmavi Padşahlığa daxil olmadı.

Yəhya (s) peyğəmbərin dövründə başkəsən zorakı adamlar yaşayırdı. Bu gün də zorakı adamlar var. Bu zorakı adamlar hətta Səmavi Padşahlığa gözlənilməz hücumlar edirlər. Lakin onlar ona daxil ola bilməyəcəklər. Səmavi Padşahlığa daxil olmaq Yəhyanın (s) getdiyi yol ilə getməkdir. Yəhya (s) həqiqi şahid idi. Ətrafdakı zorakı adamlardan yox, Yəhyadan (s) nümunə götürsək müdrik olarıq.

İsa Məsih (s) ‘canlı suları’ təklif edir

Mutaffifin Surəsində (Surə 83) Allaha yaxın olanlara cənnətdən içki veriləcəyi barədə yazır:

Yaxın olanlara (Allaha) şəhadət verənlər. Həqiqətən, salehlər xoşbəxt olacaqlar.

Taxtlar üzərində (ləyaqət) görmə əmr edəcəklər

əl-Mütəffifin surəsi 83: 21-23

Onların susuzluğu möhürlənmiş Saf Şərabla süzüləcək:…

Allaha ən yaxın olanları içən bir bulaq.

Mütəffifin surəsi 83: 25,28

İnsan Surəsi (Surə 76) cənnətdəki bulaq barədə yazır:

Müttəqilər Kafurla qarışıq bir içki içəcəklər.

Allahın bəndələrinin içdikləri bir bulaq, onu ləkəsiz bolluq içində axır. .

İnsan surəsi 76: 5-6

Onlara Zəncabillə qarışdırılmış bir fincan içmək veriləcəkdir.

Orada Salsabil adlı bir bulaq.

İnsan surəsi 76: 17-18

Bəs, bu həyatdakı susuzluğumuz necə? Bəs, günahlı və xəcalətli keçmişimizə görə Allaha yaxın ola bilməyənlər necə? Peyğəmbər İsa Məsih (s) rədd edilmiş qadınla söhbət edərkən bu barədə danışır.

Daha əvvəl biz peyğəmbər İsa Məsihin (s) düşmənlərə düzgün münasibət öyrətdiyini oxuduq. İndiki dünyada o qədər münaqişə var ki, həyatımız cəhənnəm əzabına dönüb. Bu Məsəldə İsa Məsih (s) düşmənə münasibətimizin cənnətə düşməyimizi müəyyən etdiyini vurğulayır!

Bir cür öyrətmək, başqa cür yaşamaq asandır. Bir çox dindarlar bir cür öyrədir, başqa cür yaşayırlar. Bəs, peyğəmbər İsa Məsih (s)? Bir dəfə o, Samariyalı ilə görüşür. (Samariyalılar o vaxt yəhudilərin düşməni olublar). İncil yazır:

İsa Samariyalı Bir Qadınla Danışır

Fariseylər İsanın Özünə Yəhyadan daha çox şagird toplayıb vəftiz etdiyi barədə eşitdilər; əslində İsanın Özü deyil, şagirdləri vəftiz edirdi. İsa bundan xəbər tutan kimi Yəhudeyanı tərk edib Qalileyaya qayıtdı.

Onun yolu Samariyadan keçirdi. O, Yaqubun öz oğlu Yusifə verdiyi torpağa yaxın olan Samariyanın Sixar adlanan şəhərinə gəldi. Yaqubun quyusu orada idi. Yol İsanı yorduğu üçün quyunun yanında oturdu. Altıncı saata radələri idi.

7 Samariyalı bir qadın su almaq üçün gələndə İsa ona dedi: «Mənə içki verəcəksənmi?» 8 (şagirdləri yemək almaq üçün şəhərə getmişdilər.)

9 Samariyalı qadın ona dedi: «Sən bir yəhudisən, mən də samariyalı qadınam. Məndən içki istəyə bilərsənmi? ”(Yəhudilər Samariyalılarla birləşmirlər.)

10 İsa ona cavab verdi: «Əgər Allahın hədiyyəsini və səndən içki istənənin kim olduğunu bilsəydin, ondan soruşardın və O sənə diri su verərdi» dedi.

11 Qadın dedi: «Ağa, səndə heç bir şey yoxdur və quyu dərindir. Bu canlı suyu haradan əldə edə bilərsiniz? 12 Sən bizə quyu verən və özü də oğulları və mal-qarası içən atamız Yaqubdan böyüksən? »

13 İsa cavab verdi: «Bu suyu içən hər kəs yenə susuz qalacaq. 14 Mən verdiyim suyu içən isə heç vaxt susamaz. Doğrudan da, onlara verdiyim su, içlərində əbədi həyata qovuşan su bulağı olacaqdır. ”

15 Qadın ona dedi: «Ağa, mənə bu suyu ver ki, susamayım və su almaq üçün buraya gəlməyim».

16 Ona dedi: «Get, ərini çağır və qayıt».

17 «Ərim yoxdur» dedi.

İsa ona dedi: «Sən ərinin olmadığını deyəndə haqlısan. 18 Fakt budur ki, sənin beş ərin vardı və indiki adam sənin ərin deyil. Sənin dediklərin tamamilə doğrudur. ”

19 Qadın dedi: «Ağa, görürəm ki, sən peyğəmbərsən. 20 Atalarımız bu dağda ibadət edirdilər, siz isə yəhudilər iddia edirsiniz ki, ibadət edəcəyimiz yer Yerusəlimdədir ».

21 İsa dedi: «Qadın, inanın, bir vaxt gəlir ki, nə bu dağda, nə də Yerusəlimdə Ataya ibadət edəcəksən. 22 Siz samariyalılar bilmədiyiniz şeylərə ibadət edirsiniz; bildiklərimizə ibadət edirik, çünki xilas yəhudilərdədir. 23 Həqiqi ibadətçilər Ataya Ruhda və həqiqətdə ibadət edəcək vaxt gəldi və artıq gəldi, çünki Atanın axtardığı bir növ ibadətçilərdir. 24 Allah ruhdur və Ona ibadət edənlər Ruha və həqiqətə ibadət etməlidirlər. “

25 Qadın dedi: «Mən bilirəm ki, Məsih (Məsih adlanır)» gəlir. Gəldikdə hər şeyi bizə izah edəcək. “

26 İsa dedi: «Mən sizinlə danışan Mənəm.»

27 Məhz o zaman şagirdləri geri qayıtdı və onun bir qadınla danışdığını görüb təəccübləndilər. Ancaq heç kim: “Nə istəyirsən?” Və ya “Niyə onunla danışırsan?”

28 Qadın su qabını qoyub yenidən şəhərə qayıdıb xalqa dedi: 29 «Gəlin, etdiyim hər şeyi mənə danışan bir kişiyə baxın. Bu Məsih ola bilərmi? ”30 Şəhərdən çıxıb İsanın yanına getdilər.

31 Bu vaxt şagirdləri onu çağırdılar: «Ustad, bir şey yeyin».

32 Lakin İsa onlara dedi: «Məndə heç bir şey tanımadığınız yemək var».

33 Şagirdləri bir-birlərinə dedilər: Kimsə ona yemək gətirə bilərdi?

34 İsa dedi: «Yeməyim məni göndərənin iradəsini yerinə yetirmək və işini başa çatdırmaqdır. 35 ‘Məhsula hələ dörd ay’ deyən bir söz yoxdur? Deyirəm, gözlərinizi açıb tarlalara baxın! Məhsul üçün yetişiblər. 36 Hələ biçən də maaş alır və əbədi həyat üçün məhsul götürür ki, əkinçi ilə biçən də birlikdə şad olsun. 37 Beləliklə, ‘biri əkir, digəri biçir’ sözləri doğrudur. 38 Sənə işləmədiyin biçmək üçün göndərdim. Digərləri ağır iş gördülər və siz də onların əməyinin bəhrəsini yığdınız. ”

39 O şəhərdəki Samariyalıların çoxu qadının ifadəsi səbəbiylə “O, etdiyim hər şeyi mənə söylədi” dedi. 40 Samariyalılar yanına gələndə onu yanlarında qalmağını istədilər və o iki gün qaldı. 41 Onun sözlərinə görə daha çox insan iman gətirdi.

42 Onlar qadına dedilər: «İndi dediklərinə görə inanmırıq; indi özümüz üçün eşitdik və bilirik ki, bu insan həqiqətən dünyanın Xilaskarıdır. “

Yəhya 4: 1-42

Samariyalı qadın peyğəmbər İsa Məsihin (s) onunla danışdığına təəccüb etdi, çünki o vaxt yəhudilərlə Samariyalılar arasında düşmənçilik var idi. Peyğəmbər iki səbəblə su istəyib söhbətə başladı. Birincisi, O, susamışdı. Lakin o, (peyğəmbər olduğu üçün) qadının mənəvi cəhətdən susuz olduğunu bilirdi. O, həyatda sevinc və xoşbəxtlik üçün susamışdı. Qadın kişilərlə qanunsuz yaşamaqla bunu əldə etməyinə ümid edirdi. Beləliklə, onun bir neçə əri olmuşdu; peyğəmbər ilə danışanda da o, əri olmayan bir kişi ilə yaşayırdı. Hamı bu qadını əxlaqsız hesab edirdi. Məhz buna görə bu qadın quyudan su çəkmək üçün günortanın isti çağında gəlirdi. Digər qadınlar buraya sübh tezdən, sərində gəlirdilər və bu qadını görmək istəmirdilər. Bu qadın bir neçə kişi ilə günah etdiyinə görə xəcalət içində hamıdan kənar gəzirdi.

Zəbur günahın böyük susuzluq səbəbi ilə mövcud olduğunu göstərir – bu susuzluq yatırılmalıdır. Dindən asılı olmayaraq, bu gün bir çoxları bu susuzluğa görə günahda yaşayırlar.

Peyğəmbər İsa Məsih (s) bu günahkar qadına xor baxmadı. İsa ona “canlı su” təklif etdi; bu su onun susuzluğunu yatıracaqdı. İsa adi su barədə danışmırdı. Adi suyu  içən adam yenidən susayır. İsa qadının daxilinin, ürəyinin dəyişməsi barədə danışırdı. Əhdi-Ətiq peyğəmbərləri yeni ürək verən Yeni Əhd barədə yazırdılar. İsa Məsih (s) qadına bu Yeni Əhdi təklif etdi: “verəcəyim su daxilində əbədi həyat verən bir su qaynağına çevriləcək”.

İman etmək – həqiqəti etiraf etməkdir

 ‘Canlı suların’ təklifi qadını çıxılmaz vəziyyətə saldı. İsa ona qəsdən “ərini çağır” dedi. Qadın günahını etiraf etməli idi. Biz bundan həmişə qaçırıq! Biz günahı gizlədirik, heç kimin görməyəcəyinə ümid edirik. Yaxud bəhanə gətirərək özümüzü doğrulduruq. Adəm və Həvva da belə etmişdilər. Bu gün də biz günahı gizlətməyə və ya özümüzü doğrultmağa çalışırıq. Lakin bizi əbədi həyata aparan Allahın mərhəmətini istəyiriksə düzgün olmalıyıq, günahı etiraf etməliyik, çünki İncil vəd edir:

 “Günahlarımızı etiraf ediriksə, Allah sadiq və ədalətli olduğu üçün günahlarımızı bağışlayacaq və bizi hər haqsızlıqdan təmizləyəcək”

1Yəhya 1:9

Bu səbəblə, peyğəmbər İsa Məsih (s) Samariyalı qadına deyir:

Allah ruhdur və Ona ibadət edənlər ruhda və həqiqətdə ibadət etməlidir...

‘Həqiqət’ düzgünlükdür. Özümüzlə dürüst və düzgün olmalıyıq. Səhv işlərimizi gizlətməyə çalışmamalıyıq, bəhanə gətirərək özümüzü doğrultmamalıyıq. Xoş xəbər budur ki, Allah ‘axtarır’ və həqiqətdə ibadət edənləri rədd etməz.

Lakin qadına günahını etiraf etmək çətin oldu. Xəcaləti gizlətmək üçün çox vaxt söhbəti çevirərək dini mübahisəyə keçirik. Bu gün dünya dini mübahisələrlə doludur. O dövrdə də Samariyalılarla yəhudilər arasında ibadət yeri barədə bir dini mübahisə var idi. Yəhudilər ibadəti Yerusəlimdə, Samariyalılar isə Gerizim adlanan dağda ibadət edirdilər. Dini mübahisəyə keçməklə qadın söhbəti günahından uzaqlaşdırmağa çalışdı. Günahı din arxasında gizlətmək olar.

Biz də bunu asanlıqla edirik. Xüsusilə, bunu dindarlar edirlər. Dindar olsaq, başqalarını mühakimə edirik, özümüzə bəraət qazandırırıq, günahlarımızı etiraf etmək ehtiyacına isə etinasızlıqla yanaşırıq. 

Peyğəmbər İsa Məsih (s) mübahisəyə başlamadı. İbadətin yerinin əhəmiyyətsiz olduğunu, əsas məsələ – həqiqətdə ibadət etməyin olduğunu qeyd etdi. Qadın istənilən yerdə Allahın qarşısına gələ bilərdi (çünki Allah Ruhdur). Sadəcə, qadın həqiqətdə ibadət etməli idi; yalnız bundan sonra ona canlı sular verilə bilər.

Beləliklə, qadın vacib bir qərar qəbul etməli idi. O, dini mübahisə arxasında gizlənməkdə davam edə, yaxud sadəcə çıxıb gedə bilərdi. Lakin o, günahını etiraf etməyi qərara aldı. O etiraf etdi və kəndə qayıdıb peyğəmbərin ona düzünü söylədiyini hamıya danışdı. Qadın daha gizlənmirdi. Beləliklə, qadın imanlı oldu. Əvvəllər o, bir çoxlarımız kimi, dindar idi. İndi isə o və kəndindən olan bir çoxları “imanlı” oldular.

İmanlı olmaq üçün ağıl ilə düzgün təlimi qəbul etmək kifayət deyil. Bunun da öz yeri var. İmanlı olmaq Allahın mərhəmət vədinə etibar etməkdir; buna görə, daha günahı gizlətməyə ehtiyac qalmır. İbrahim (s) peyğəmbər salehliyi belə əldə etdi – o, Allahın vədinə etibar etdi.

Öz günahınızı gizlədirsinizmi? Bəhanə gətirib özünüzü doğruldursunuzmu? Günahınızı dindar əməllər və ya dini mübahisələr arxasında gizlədirsinizmi? Yoxsa, günahınızı etiraf edirsiniz? Gəlin bizi Yaradan Allahın qarşısına gələk, təqsir və xəcalət verən günahı həqiqətin etiraf edək. Onda sevinəcəksiniz, çünki Allah sizin ibadətinizi axtaracaq, sizi bütün günahdan təmizləyəcək.

Söhbətdən görürük ki, qadın İsa peyğəmbərin Məsih olduğunu dərk edir. Bu, vacibdir. Bundan sonra peyğəmbər İsa (s) daha iki gün qalıb onlara təlim öyrətdi, onlar da Məsihin Xilaskar olduğunu bildilər. Ola bilsin, biz bunu tam başa düşmürük. Lakin Yəhya peyğəmbər (s) adamları hazırlamışdı ki, onlar başa düşsünlər. Günahı etiraf edəndə adam Allahın mərhəmətini qəbul etməyə hazır olur. Bu, doğru yolda ilk addımdır.

‘Ey Allah, mən günahkara mərhəmət et!’

İsa Məsih cənnət barədə öyrədir

İsa Məsih cənnət barədə öyrədir

Kəhf Surəsi (Surə 18) xeyirxah əməlləri olan adamların cənnətə gedəcəyi barədə yazır:

“İman gətirib xeyirxah əməllər işləyənlərin məskəni isə Firdovs bağları olacaqdır”

Surə Kəhf 18:107

Əslində,  Casiyə Surəsi (Surə 45) bu fikri təkrarlayır: yaxşı işlər görənlər cənnəti görəcəklər:

“İman gətirib yaxşı işlər görənlərə gəlincə, Rəbbi onları Öz mərhəmətinə nəsib edəcəkdir. Bu, açıq-aşkar müvəffəqiyyətdir”

Surə Casiyə 45:30

Bir gün cənnətə gedəcəyinizə ümid edirsinizmi? Cənnətə getmək üçün sizdən və məndən nə tələb olunur? Bir dəfə Musa peyğəmbərin Şəriət Qanunu üzrə alim olan bir yəhudi din xadimi İsa Məsihə (s) sual verir. İsa Məsihin (s) cavabı gözlənilməz olur. İncildə qeyd olunmuş bu hekayəni diqqətinizə çatdırırıq. İsanın məsəlini başa düşmək üçün bilməlisiniz ki, o dövrdə yaşayan yəhudilər ‘samariyalılara’ nifrət edirdilər. Cavabında, Samariyalılar da yəhudilərə nifrət edirdilər. Samariyalılarla yəhudilər arasında olan münasibət israillilərlə fələstinlilərin, yaxud sünni-şiə münasibətinə bənzəyirdi.

Əbədi həyat və Yaxşı Qonşu haqda məsəllər

«Bir qanunşünas İsanı sınamaq məqsədi ilə qalxıb dedi: “Müəllim, əbədi həyatı irs olaraq almaq üçün mən nə etməliyəm?

” İsa ondan soruşdu: “Qanunda nə yazılıb? Orada nə oxuyursan?” Bu adam İsaya belə cavab verdi:

“Allahın Rəbbi bütün qəlbinlə, bütün varlığınla, bütün gücünlə və bütün düşüncənlə sev” və “Qonşunu özün kimi sev”

. İsa ona dedi: “Sən düz cavab verdin, buna əməl et və yaşayacaqsan”. Amma o özünə haqq qazandırmaq üçün İsadan soruşdu: “Bəs mənim qonşum kimdir?”

İsa belə cavab verdi: “Bir nəfər Yerusəlimdən Yerixoya gedən yolda quldurların əlinə düşdü.

Quldurlar onu soyundurub döydülər və yarımcan halda qoyub getdilər. Təsadüfən o yoldan bir kahin enirdi.

Bu adamı görən kimi yolun o biri tərəfi ilə keçib getdi. Bir Levili də ora yaxınlaşıb o adamı görəndə yolun o biri tərəfi ilə keçib getdi. O yolla gedən bir Samariyalı isə bu adamı görəndə ona rəhmi gəldi. Ona yaxınlaşdı və zeytun yağı ilə şərab tökərək yaralarını sarıdı. Sonra bu adamı öz heyvanına mindirib mehmanxanaya gətirdi və ona qayğı göstərdi.

Ertəsi gün o, iki dinar çıxarıb mehmanxana sahibinə verərək dedi: “Onun qayğısını çək. Əgər bundan da çox xərcin çıxsa, mən geri qayıdanda sənə verərəm”

. Səncə bu üç nəfərdən hansı quldurların əlinə düşən adamın qonşusu idi?” Qanunşünas cavab verdi: “Ona mərhəmət göstərən”. İsa da ona dedi: “Get, sən də elə et”»

Luka 10:25-37

Qanunşünas ‘Allahın Rəbbi sev’ və ‘qonşunu özün kimi sev’ cavabını Musanın (s) Şəriətinə istinad edirdi. Düzgün cavab verdiyinə görə İsa onu təriflədi və növbəti sualı verdi: “Sənin qonşun kimdir?” Beləliklə, İsa Məsih (s) bu məsəli danışdı.

Bu məsəldə dindarlar (kahin və levi) döyülmüş adama kömək etməli idilər, lakin onlar etinasızlıq göstərib ondan yan keçirlər. Din onları Yaxşı Qonşu etmədi. Döyülmüş adama düşmən sayılan kəs kömək etdi. 

İsa Məsih (s) əmr edir: «Get, sən də elə et». Sizi bilmirəm, ancaq mən bu məsəli ilk dəfə oxuyanda onu başa düşmədim və ona diqqət yetirmək istəmədim.

Lakin ətrafımızdakı müharibələr, qətllər, dərd və bəlalar barədə düşünün. Bunlar baş verir, çünki adamların əksəriyyəti bu əmrə diqqət yetirmək istəmir. Hər birimiz bu Samariyalı kimi olsaydıq, onda şəhərlərimiz, ölkələrimiz sülh içində olardı. Onda Cənnətə gedəcəyimizə əmin ola bilərdik. Əslində, çox az adam Cənnətdə olacağına əmindir. Hətta İsa  (s) ilə danışan qanunşünas belə, Cənnətdə olacağına əmin deyildi.

Cənnətdə olacağınıza əminsinizmi?

Belə qonşu olmaq mümkündürmü? Bunu necə edə bilərik? Düzünü desək, İsanın dediyi kimi Qonşu olmaq çox çətindir. 

İndi isə ümid yaranır, çünki qadir olmadığımızı görəndə biz ‘ruhən yoxsul’ oluruq. İsa Məsih (s) öyrədirdi ki, ‘Allahın Padşahlığı’na daxil olmaq üçün insan ruhən yoxsul olmalıdır.

Bu məsəli diqqətdən kənarda qoymaq, ona etinasızlıq göstərmək əvəzinə, yaxşı olar, özümüzü yoxlayaq və düzünü deyək: biz bunu edə bilmirik, bu həddən artıq çətindir. Gücsüz olduğumuz üçün Allahdan kömək istəyə bilərik. İsa Məsih (s) Dağüstü Vəzdə demişdi:

“Diləyin, sizə veriləcək, axtarın, tapacaqsınız, qapını döyün və sizə açılacaq. Çünki hər diləyən alar, axtaran tapar, qapı döyənə açılar.

Aranızdan kimsə oğlu ondan çörək diləsə, ona daş verərmi? Ya da balıq diləsə, ona ilan verərmi? Beləliklə, siz pis olduğunuz halda öz övladlarınıza yaxşı hədiyyələr verməyi bilirsinizsə, göylərdə olan Atanızın Ondan diləyənlərə gözəl hədiyyələr verəcəyi nə qədər yəqindir!”

Matta 7:7-11

Beləliklə, Məsih bizə diləməyi məsləhət görür. O, diləyənə veriləcəyini deyir. Məsələn, biz Allaha belə dua edə bilərik:

“Göylərdəki Ata! Bizə doğru yolu öyrətmək üçün Sən peyğəmbərləri göndərdin. İsa Məsih (s) hətta düşmənlərimi sevməyi və onlara kömək etməyi öyrədirdi. Bunu etməsəm, Cənnətə gedə bilmərəm. Lakin mənim üçün bu, qeyri-mümkündür. Xahiş edirəm, mənə kömək et, məni dəyiş ki, mən doğru yol ilə gedərək Cənnətə düşə bilim. Mən günahkara mərhəmət et!

Ey Allah, Məsihin məsləhəti və nəsihəti ilə mən Sənə dua edirəm”.

(Bu sözləri dəqiqliklə demək əsas deyil. Əsas ehtiyacımızı Allaha bildirərək mərhəmət diləməkdir).

Həmçinin İncil İsa Məsihin (s) bir Samariyalı ilə görüşü barədə yazır. Peyğəmbər yəhudilərin düşməni ilə necə davranmalı idi? Samariyalı ilə nə baş verdi? Yaxşı Qonşu olmağı öyrənmək üçün buraya baxın.